EPM a ERP — różnice i zastosowania

ERP służy do codziennej obsługi firmy, a EPM do planowania i oceny wyników.¹
Różnica ma znaczenie przy wyborze systemu: nie każda firma potrzebuje obu. Według GUS w 2025 r. z oprogramowania ERP korzystało 40,5% badanych przedsiębiorstw².

Czym są systemy EPM i ERP?

ERP rejestruje transakcje i wspiera procesy operacyjne. EPM korzysta z danych o tych procesach, gdy firma planuje i ocenia wyniki.
W ERP znajdują się zapisy księgowe oraz informacje o zobowiązaniach; EPM pozwala wykorzystać je w budżetach, prognozach i scenariuszach. Art. 20 ust. 1 ustawy o rachunkowości nakazuje ująć w księgach każde zdarzenie z danego okresu sprawozdawczego³.

O podziale zadań decyduje to, czy firma zapisuje zdarzenie gospodarcze, czy planuje jego przyszłe skutki:

• Księgowanie faktur i rozrachunków odbywa się w ERP, bo dotyczy konkretnych transakcji.
• Planowanie budżetu i prognozowanie wyniku odbywa się w EPM, gdzie można pracować na założeniach i wariantach.
• Porównanie wykonania z budżetem korzysta z obu systemów: ERP dostarcza wykonanie, a EPM przechowuje plan.

Jak EPM i ERP współpracują oraz wymieniają dane?

EPM i ERP współpracują, gdy dane o wykonaniu trafiają do modelu planistycznego. Firma może wtedy zestawić rzeczywisty wynik z założeniami. Przy połączeniu na żywo SAP S/4HANA z SAP Analytics Cloud liczba zaplanowanych importów danych źródłowych wynosi 0⁴.

• ERP zapisuje transakcje i przypisuje je do kont, okresów oraz jednostek organizacyjnych.
• Wymiana danych przenosi uzgodnione zapisy z ERP do EPM, zachowując znaczenie kont i okresów.
• EPM porównuje wykonanie z budżetem i pozwala zmienić prognozę bez ingerencji w zapisy źródłowe.

Tak powstaje analiza odchyleń oparta zarówno na transakcjach, jak i na założeniach planu.
Odchylenie procentowe oblicza się według wzoru: (wykonanie − plan) / plan × 100%, pod warunkiem że plan nie wynosi zero⁵.

Kiedy firmie wystarczy jeden system, a kiedy potrzebuje obu?

Firmie wystarczy ERP, jeśli prowadzi ewidencję i analizuje wyniki bez osobnego budżetowania oraz prognozowania. Oba systemy stają się potrzebne, gdy tworzy odrębne scenariusze i porównuje je z wykonaniem.
Sam EPM nie zastąpi miejsca zapisu transakcji. Wybór wynika więc z przebiegu procesów finansowych, nie z nazwy oprogramowania. Przykładowe trzy scenariusze danych w Oracle EPM to wykonanie, budżet i prognoza⁶.

CPM na tle systemów operacyjnych i planistycznych

CPM (Corporate Performance Management, zarządzanie wynikami przedsiębiorstwa) dotyczy planowania i oceny wyników. ERP służy natomiast do prowadzenia procesów operacyjnych. Skróty CPM i EPM opisują zbliżony obszar; nie oznaczają dwóch kategorii systemów, które każda firma musi wdrożyć równolegle.
CPM/EPM może korzystać także z danych systemów e-commerce, back-office i front-office⁷.

Czym CPM różni się od ERP?

CPM pomaga planować i oceniać realizację celów, podczas gdy ERP zapisuje zdarzenia związane z działalnością firmy. Finanse analizują dane operacyjne, ale nie tworzą budżetu przez zmianę zaksięgowanych transakcji.
CPM nie zastępuje ewidencji. Zmiana założeń budżetowych to co innego niż poprawienie zapisu księgowego, które podlega zasadom z art. 25 ust. 1 ustawy o rachunkowości³.

Jak CPM i ERP wspierają pracę zespołu finansowego?

CPM i ERP pomagają finansom wtedy, gdy wykonanie trafia do planu bez utraty związku z zapisami źródłowymi. Art. 23 ust. 2 ustawy o rachunkowości wymaga, aby zapis księgowy zawierał rodzaj i numer identyfikacyjny dowodu będącego jego podstawą³.

• Zespół księgowy w ERP rejestruje dokumenty oraz przypisuje zapisy do kont i okresów.
• Kontroler finansowy uzgadnia znaczenie danych przekazywanych z ERP do CPM.
• Zespół planowania w CPM porównuje wykonanie z założeniami i wyjaśnia odchylenia.

Podział zadań pozwala analizować wyniki bez zmieniania ewidencji transakcji.

Czy CPM i ERP mogą działać jako jedno rozwiązanie?

CPM i ERP mogą działać w jednym środowisku albo jako połączone systemy. W obu przypadkach warto porównać miejsce zapisu transakcji, sposób planowania i wymianę danych. SAP opisuje dwa sposoby udostępniania danych w SAP Analytics Cloud: połączenie na żywo oraz import⁸.

Tabela pokazuje role CPM i ERP według tych samych kryteriów procesowych.

Odpowiedzialność za dane źródłowe pozostaje najważniejszą różnicą: wspólne środowisko nie czyni z planu zapisu księgowego.
Jedno środowisko odpowiada firmie, której planowanie mieści się w jego procesach. Połączone systemy pasują tam, gdzie zarządzanie wynikami stanowi odrębny proces⁹.

Zakres systemów EPM i ERP: relacje oraz użytkownicy

EPM i ERP mają inne cele, funkcje i grupy użytkowników, choć pracują na powiązanych danych finansowych. ERP przechowuje zapisy o działalności; EPM wykorzystuje wykonanie do planowania i oceny wyników.
Art. 13 ust. 1 ustawy o rachunkowości wymienia pięć elementów ksiąg: dziennik, księgę główną, księgi pomocnicze, zestawienia obrotów i sald oraz inwentarz. Budżetu wśród nich nie ma³.

Tabela porównuje cel, funkcje i użytkowników ERP oraz EPM.

Dane w tabeli: 1

Do czego służą systemy ERP i EPM?

ERP obsługuje procesy firmy, a EPM pomaga pracować nad wynikami: planowanymi i osiągniętymi. Zapisy powstające w ERP stanowią punkt odniesienia dla analiz.
EPM zestawia je z założeniami, nie traktując planu jak transakcji. W SAP Analytics Cloud można porównywać odrębne wersje danych: wykonanie i plan¹⁰.

Czy EPM jest częścią ERP?

EPM nie musi być częścią ERP. Nazwa określa zakres pracy planistycznej, a nie obowiązkowy moduł systemu operacyjnego. Porównując rozwiązania, trzeba ustalić trzy kwestie: gdzie zapisuje się transakcje, gdzie powstaje plan i jak przepływają dane.
Planowanie może odbywać się w środowisku ERP albo w osobnym systemie. O przydatności decydują produkt i edycja, nie wspólna nazwa producenta⁹.

Jakie są najczęstsze nieporozumienia dotyczące ERP i EPM?

ERP i EPM łatwo pomylić, gdy nazwę produktu uznaje się za opis jego funkcji lub układu systemów w firmie.

• Wspólny producent nie czyni z ERP i EPM jednego produktu. Zakres pracy zależy od funkcji konkretnej edycji.
• Wspólne dane nie oznaczają, że plan i transakcje zapisuje się w tym samym miejscu. Pełnią one różne role.
• Funkcja raportowa ERP nie tworzy sama odrębnego procesu zarządzania wynikami. Liczy się sposób przygotowania i aktualizacji planów.

Zakres produktu należy oceniać według zadań firmy, a nie skrótu w jego nazwie¹¹.

Kto korzysta z ERP, a kto z EPM?

ERP służy osobom prowadzącym procesy firmy, a EPM tym, które planują i oceniają wyniki. Ten sam zespół finansowy może korzystać z obu systemów. Księgowanie i analiza budżetu nadal pozostają różnymi zadaniami.
Uprawnienia użytkownika powinny odpowiadać pracy, którą wykonuje w danym systemie.

Korzyści z EPM: od planowania do oceny wyników

EPM zestawia założenia dotyczące przyszłości z osiągniętymi rezultatami. Wspiera planowanie finansowe, budżetowanie, prognozowanie i analizę wyników¹.
Planowanie strategiczne przekłada cele firmy na założenia dotyczące działalności. W EPM można później porównać te założenia z wykonaniem.

Dlaczego firmy korzystają z narzędzi EPM?

Firmy korzystają z EPM, aby planowanie i ocenę wyników prowadzić jako powiązany proces. Gdy zespoły przyjmują różne założenia, przed porównaniem planów muszą uzgodnić definicje i zakres danych.
EPM pomaga utrzymać wspólne założenia. Łatwiej wtedy wyjaśnić, skąd wzięły się odchylenia.

Na czym polega zarządzanie wynikami przedsiębiorstwa?

Zarządzanie wynikami przedsiębiorstwa obejmuje wyznaczanie celów, mierzenie postępów i korygowanie planów. KPI, czyli kluczowe wskaźniki efektywności, pomagają rozpoznać postęp wobec celu.
Na samym pomiarze praca się nie kończy. Zespół ustala przyczynę odchylenia i ocenia, co oznacza ono dla dalszych działań.

Jaką rolę EPM pełni w podejmowaniu decyzji?

EPM przedstawia decydentom plan, prognozę i wykonanie w porównywalnej postaci. Analiza scenariuszy pozwala ocenić wpływ zmiany założeń na oczekiwany wynik.
Ostateczna decyzja należy do człowieka. Musi on uwzględnić także ograniczenia operacyjne, których model finansowy sam nie rozstrzyga.

Jakie korzyści może przynieść system EPM?

System EPM może pomóc zespołom uzgadniać założenia i wyjaśniać różnice między planem a wykonaniem. Warunkiem jest jasna odpowiedzialność za dane, cele oraz aktualizację prognoz.
System wspiera ocenę wyników. Nie podejmuje jednak za firmę decyzji o działaniach naprawczych.

Elementy systemu EPM i procesy, które wspiera

EPM łączy wykonanie z założeniami finansowymi potrzebnymi do planowania i oceny wyników. Zakres pracy zależy od organizacji: plan działu opiera się na innych danych niż wyniki całej grupy.
EPM może automatyzować konsolidację finansową oraz sprawozdawczość statutową^9,12.

Jakie są główne elementy EPM?

EPM obejmuje model danych, założenia planistyczne i reguły porównywania planu z wykonaniem. W budżetowaniu firma ustala planowane przychody i koszty. Prognoza zmienia oczekiwania wraz z napływem nowych informacji.
Konsolidacja finansowa łączy wyniki jednostek w sprawozdanie grupy. Jej zakres wynika ze struktury organizacji¹³.

Jak włączyć procesy EPM do pracy organizacji?

Proces EPM potrzebuje właścicieli danych i miejsca w cyklu decyzyjnym. Dzięki temu wiadomo, kto odpowiada za plan i co zrobić z odchyleniami.

• Właściciele danych ustalają, które zapisy tworzą wykonanie i jak przypisać je do obszarów planu.
• Osoby odpowiedzialne za budżet uzgadniają założenia oraz zatwierdzają ich zmiany.
• Zespół finansowy wyjaśnia różnice między planem a wykonaniem i przekazuje wnioski decydentom.

Rezultatem procesu EPM jest plan, którego założenia i wykonanie mają przypisane odpowiedzialne zespoły.

Które procesy biznesowe wspiera EPM?

EPM przydaje się tam, gdzie firma planuje, prognozuje i ocenia rezultaty. Może służyć zarówno do budżetów działów, jak i analizy wyników grupy. Plany finansowe można powiązać z założeniami dotyczącymi sprzedaży lub zatrudnienia.
EPM porządkuje analizę tych procesów. Nie zastępuje systemów, w których pracownicy wykonują zadania operacyjne.

Wybór i wdrożenie EPM: kryteria dopasowania do firmy

EPM warto dobierać do sposobu planowania, struktury danych i skali firmy, nie do nazwy producenta. Wdrożenie CPM wymaga szczegółowego, skalowalnego modelu danych: uzgodnionej struktury kont, okresów i jednostek, którą można rozwijać wraz z analizami⁷.
W kosztach należy osobno ująć licencję lub subskrypcję, wdrożenie, integrację i utrzymanie¹⁴.

Jakie 3 kwestie rozważyć przed wdrożeniem EPM?

Przed wdrożeniem EPM firma powinna rozstrzygnąć 3 kwestie: jakie decyzje ma wspierać plan, skąd pochodzą dane o wykonaniu i kto odpowiada za założenia. Cel planowania określa zakres potrzebnych analiz.
Źródło danych wyznacza zakres integracji, a przypisanie odpowiedzialności porządkuje zatwierdzanie prognoz¹⁴.

Jak dobrać rozwiązanie EPM do procesów i skali firmy?

Dobór EPM zaczyna się od opisania planowania oraz sposobu zasilania go danymi ERP. Model danych można przygotować następująco:

• Zakres planu wskazuje obszary działalności, dla których firma ustala założenia i analizuje wykonanie¹⁵.
• Mapowanie danych ERP łączy konta, okresy i jednostki z odpowiadającymi im pozycjami planu.
• Struktura organizacyjna określa, czy model pomieści kolejne działy lub spółki bez zmiany znaczenia istniejących danych.
• Odpowiedzialność za dane wskazuje osoby zatwierdzające mapowanie, założenia oraz wyniki analiz.

Rezultatem jest zestaw wymagań, który można porównać z zakresem konkretnego produktu i edycji¹⁴.

Jak ocenić EPM oferowany z NetSuite bez utożsamiania produktu z producentem?

EPM oferowany z NetSuite trzeba oceniać jako konkretny produkt w określonej edycji. Producent, system ERP i partner wdrożeniowy pełnią przy tym odrębne role. Ocena powinna objąć wymagane procesy planistyczne, powiązanie danych z ERP i podział prac między dostawcą oprogramowania a partnerem.
Koszty licencji lub subskrypcji, wdrożenia, integracji oraz utrzymania należy rozpatrywać osobno. Werdykt dotyczy dopasowania produktu do procesów firmy, nie całej oferty producenta kojarzonej z nazwą NetSuite.

System ERP jako podstawa obsługi procesów firmy

System ERP łączy obsługę procesów z danymi powstającymi podczas działalności firmy. Obejmuje funkcje biznesowe związane między innymi z finansami, produkcją, zasobami ludzkimi i łańcuchem dostaw⁷.
Pozwala to powiązać zdarzenie operacyjne z jego skutkami w innych obszarach przedsiębiorstwa¹⁶.

Jak działa system ERP?

System ERP rejestruje zdarzenia gospodarcze i udostępnia powiązane dane osobom prowadzącym procesy firmy.

• Użytkownik ERP wprowadza lub zatwierdza dokument dotyczący konkretnego zdarzenia, na przykład zakupu.
• Automatyzacja procesu wykonuje określone czynności według ustalonych reguł, na przykład przekazuje dokument do kolejnego etapu obiegu.
• Księga główna gromadzi konta księgowe, na których firma ujmuje finansowe skutki zdarzeń gospodarczych.

Rezultatem pracy ERP jest powiązanie obsługi zdarzenia z danymi potrzebnymi innym procesom firmy.

Modernizacja systemów ERP i EPM: różne role, wspólny cel

Modernizacja ERP i EPM powinna zachować ciągłość między ewidencją działalności a planowaniem. Zmiana kont lub jednostek w ERP wpływa na to, jak EPM odczytuje wykonanie.
Plan prac musi więc uwzględniać nowe procesy operacyjne oraz możliwość porównywania analiz finansowych.

Jak połączyć dane ERP i EPM podczas modernizacji?

Dane ERP i EPM wymagają uzgodnienia znaczenia przenoszonych zapisów, zanim firma zmieni system źródłowy.

• Mapowanie kont przypisuje dotychczasowe pozycje ewidencji do struktury używanej po modernizacji.
• Uzgodnienie okresów i jednostek pozwala porównywać wykonanie z planem również po zmianie struktury organizacyjnej.
• Kontrola sum zestawia dane przekazane do EPM z odpowiednimi danymi ERP i ujawnia różnice do wyjaśnienia.

Wynikiem połączenia jest spójne znaczenie danych o wykonaniu przed zmianą i po niej.

Na czym polega różnica między ERP a EPM?

ERP i EPM mają podczas modernizacji różne zadania. Zmiana ERP dotyczy obsługi i ewidencji zdarzeń, a zmiana EPM – wykorzystania danych w planowaniu. Nowa struktura ewidencji może wymusić dostosowanie modelu planistycznego.
Bez uzgodnienia dawnych i nowych definicji trudno porównywać wyniki między okresami.

Dlaczego ERP i EPM warto uwzględnić w planie modernizacji?

ERP i EPM potrzebują wspólnego planu zmian, bo nowe dane źródłowe wpływają na raporty i prognozy. Transformacja finansów nie kończy się na przeniesieniu zapisów. Trzeba też ustalić, kto odpowiada za ich interpretację.
Osobne zaplanowanie ewidencji i analiz pozwala przypisać właścicieli zmian po obu stronach przepływu danych.

Co oznacza skrót EPM?

EPM oznacza Enterprise Performance Management, czyli zarządzanie wynikami przedsiębiorstwa. Jako określenia tego obszaru używa się również skrótu CPM (Corporate Performance Management)⁷.
Żaden z tych skrótów nie jest nazwą konkretnego produktu.

Jak rozwinąć nazwę Enterprise Performance Management?

Enterprise Performance Management odnosi się do zarządzania wynikami całej firmy. „Enterprise” wskazuje organizację, „performance” – wyniki, a „management” – ich planowanie i ocenę.
Rozwinięcie skrótu nie mówi jednak, jakie funkcje zawiera konkretna edycja oprogramowania¹⁷.

Integracja EPM z ERP: przepływ danych między systemami

Integracja EPM z ERP pozwala użyć danych transakcyjnych w planowaniu i prognozowaniu¹.
Zanim dane zaczną przepływać, firma musi uzgodnić znaczenie kont, okresów i jednostek organizacyjnych w obu systemach.

Dane o kosztach produkcji i sprzedaży z ERP mogą zasilać prognozy finansowe w EPM⁷.
Model przypisuje wykonanie do właściwych pozycji planu. Nie zmienia przy tym zapisów transakcyjnych.

Połączenie ERP i EPM może ograniczać silosy informacyjne i udostępniać działom aktualne dane¹.

• Mapowanie danych przypisuje pozycje ewidencji ERP do pozycji prognozy w EPM.
• Uzgodnienie wykonania porównuje wartości przekazane do EPM z zapisami źródłowymi.
• Wspólne definicje pomagają działom odczytywać wyniki według tych samych zasad.

Integracja łączy wykonanie z planem, o ile dane zachowują to samo znaczenie w obu systemach.

ERP w codziennej pracy operacyjnej firmy

ERP wspiera codzienną pracę, gdy zespoły obsługują powiązane zdarzenia na podstawie uzgodnionych danych. W zaopatrzeniu pracownik może powiązać zamówienie, dostawę i dokument zakupu.
Dział zakupów oraz księgowość widzą wtedy to samo zdarzenie, choć odpowiadają za inne czynności.

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym wymaga ustalenia, kto wprowadza i zatwierdza dane oraz wyjaśnia rozbieżności między dokumentami. Reguły obiegu ograniczają pracę na informacjach, których działy jeszcze nie uzgodniły.
ERP porządkuje zadania, ale pracownicy nadal odpowiadają za poprawność zapisów¹⁸.

Zakres codziennej pracy w ERP powinien wynikać z procesów firmy. Przedsiębiorstwo produkcyjne śledzi inne zdarzenia niż usługowe.
O przydatności systemu przesądza powiązanie rzeczywistych zadań zespołów, nie liczba modułów¹⁹.

EPM w planowaniu i monitorowaniu wyników finansowych

EPM wspiera planowanie wyników finansowych przez powiązanie budżetu z założeniami biznesowymi i śledzenie celów. Umożliwia pracę ze scenariuszami, modelowanie oparte na czynnikach biznesowych oraz analizę odchyleń od KPI¹².

Prognozowanie aktualizuje oczekiwany wynik, gdy zmieniają się dostępne informacje i założenia. Planowanie scenariuszy pozwala porównać możliwe wyniki przy różnych wariantach działalności.
Analiza odchyleń wskazuje z kolei, gdzie wynik odbiega od celu i wymaga wyjaśnienia.

EPM wiąże te czynności w proces oceny: budżet wyznacza punkt odniesienia, prognoza pokazuje oczekiwania, a odchylenia wskazują założenia do ponownej oceny.

Rozwój EPM: funkcje, komponenty i sposób działania

EPM łączy planowanie z kontrolą wykonania w powtarzalnym procesie. Narzędzia CPM/EPM mogą też pomagać wykrywać błędy, śledzić historyczne zmiany i obsługiwać obieg dokumentów⁷.
Dzięki temu zespół może ustalić, które dane oraz założenia posłużyły do oceny wyniku.

Jak przebiega proces EPM?

Proces EPM zaczyna się od ustalenia założeń, po czym przechodzi do analizy wykonania i zmiany planu.

• Zespół planowania określa cele i przygotowuje budżet na podstawie uzgodnionych założeń.
• Zespół finansowy porównuje wykonanie z planem i wyjaśnia istotne odchylenia.
• Osoby odpowiedzialne za decyzje aktualizują prognozę, gdy analiza zmienia oczekiwania wobec wyniku.

Rezultatem procesu EPM jest plan powiązany z oceną rzeczywistych wyników.

Jakie funkcje pełnią narzędzia EPM?

Narzędzia EPM pomagają przygotowywać plany, analizować wyniki i uzgadniać założenia. Zespół może porównać warianty, a później wyjaśnić różnice między planem a wykonaniem.
Zakres tych możliwości zależy od produktu i edycji, nie od samego skrótu EPM²⁰.

Z jakich komponentów składa się EPM?

EPM opiera się na danych źródłowych, modelu planistycznym i zasadach oceny. Dane opisują wykonanie, model określa tworzenie planu, a zasady wskazują osoby odpowiedzialne za analizę.
Oprogramowanie wspiera tę pracę. Firma musi jednak sama uzgodnić znaczenie danych.

Jak EPM zmieniał się od lat 90. XX wieku?

Praca z EPM zmieniła się: okresowe plany i zestawienia ustąpiły miejsca łączeniu prognoz z bieżącą analizą wykonania. Większego znaczenia nabrało śledzenie zmian założeń i współpraca przy ich zatwierdzaniu.
Dla firmy wybierającej system liczy się zgodność sposobu pracy z jej procesem planowania, nie wiek kategorii oprogramowania.

Ograniczenia ERP, które warto uwzględnić przy wyborze systemu

ERP trzeba oceniać przez pryzmat procesów, które firma chce w nim prowadzić. Sama obsługa transakcji nie dowodzi przydatności do planowania i prognozowania.
Funkcje planistyczne zależą od produktu i edycji. Porównanie powinno więc objąć sposób tworzenia budżetu oraz analizowania odchyleń.

Dane w ERP potrzebują spójnych reguł przypisywania zapisów do kont, okresów i jednostek organizacyjnych. Bez nich nawet rozbudowany raport nie zapewni porównywalności wyników między działami.

Ocena kosztów ERP wymaga rozdzielenia licencji lub subskrypcji, wdrożenia, integracji i utrzymania. ERP pasuje firmie wtedy, gdy jego procesy i sposób pracy z danymi odpowiadają jej działalności.

Raportowanie i ciągłe planowanie w EPM

EPM łączy raportowanie wyników ze zmianą planów, a ERP dostarcza zapisów o wykonaniu. ERP obejmuje księgę główną i podstawowe raportowanie wykonania względem budżetu²¹.
W branżach regulowanych CPM/EPM może centralizować raportowanie i ujednolicać jego zasady⁷.

Czym różni się raportowanie ERP od raportowania EPM?

Raportowanie ERP skupia się na danych zapisanych w systemie operacyjnym. Raportowanie EPM odnosi wyniki do założeń planistycznych. Raport ERP wystarczy firmie, która chce porównywać wykonanie z budżetem.
EPM przydaje się, gdy różne jednostki muszą wspólnie interpretować plany, prognozy i wyniki.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze oprogramowania EPM?

Oprogramowanie EPM warto oceniać według sposobu zmiany planów, uzgadniania danych i przygotowywania wymaganych raportów. Firma z branży regulowanej powinna odróżnić ujednolicenie raportowania od spełnienia określonych obowiązków prawnych.
Przedmiotem oceny jest konkretny produkt i edycja, a nie cała kategoria EPM.

Jak EPM wspiera aktualizowanie planów i usprawnianie procesów?

EPM wspiera zmianę planu, gdy firma łączy nowe założenia z analizą wykonania.

• Właściciel planu wskazuje założenie, które wymaga zmiany po analizie odchylenia.
• Zespół finansowy uzgadnia wpływ zmiany na prognozę z osobami odpowiedzialnymi za dany obszar.
• Decydent zatwierdza nowy plan i przypisuje odpowiedzialność za dalsze działania.

Rezultatem jest prognoza oparta na uzgodnionych założeniach, a nie tylko na wcześniejszym budżecie.

Jakie kierunki rozwoju EPM warto obserwować?

Zmiany w EPM warto oceniać pod kątem częstszej aktualizacji prognoz, wspólnej pracy nad założeniami i spójności definicji raportowych.
Ich przydatność zależy od tego, czy firma ma osobny proces planowania oraz kto odpowiada za jego wyniki.

Użytkownicy EPM i ich zadania w organizacji

Użytkownicy EPM przygotowują założenia, oceniają wyniki i zatwierdzają zmiany planu. Ich role powinny odpowiadać odpowiedzialności za poszczególne obszary działalności.

Właściciel obszaru biznesowego przygotowuje założenia dotyczące swojej pracy. Zespół finansowy ocenia ich wpływ na plan i wyjaśnia odchylenia.
Osoba zatwierdzająca decyduje o przyjęciu zmienionej prognozy.

Uprawnienia w EPM powinny oddzielać wprowadzanie założeń od analizy wyników i zatwierdzania planu. Wtedy wiadomo, kto zmienił prognozę i na jakiej podstawie.

Wpływ AI na planowanie i analizę w EPM

AI w EPM może pomagać przygotowywać prognozy i wskazywać dane do analizy. Rozwiązania EPM mogą stosować AI również do wykrywania anomalii i analiz w języku naturalnym²².

Wykryta anomalia sygnalizuje potrzebę sprawdzenia danych; sama nie dowodzi błędu. Prognoza wspierana przez AI nadal wymaga oceny założeń przez finanse.
Przy wyborze liczą się funkcje konkretnego produktu i edycji oraz możliwość prześledzenia danych użytych w analizie.

Wiedza o EPM w rozmowach z klientami

Wiedza o EPM pomaga ustalić, czy klient potrzebuje obsługi transakcji, czy osobnego procesu planowania i oceny wyników. Rozmowę warto zacząć od decyzji podejmowanych na podstawie prognoz, nie od nazwy systemu.

Klient planujący wdrożenie może wskazać osoby przygotowujące założenia i zatwierdzające prognozę. Powinien też opisać dane służące do oceny wykonania.
Taki opis oddziela wymagania wobec produktu od zadań partnera wdrożeniowego, w tym przygotowania danych i integracji.

Rozmowa o kosztach powinna osobno obejmować licencję lub subskrypcję, wdrożenie, integrację i utrzymanie. Wybór EPM ma wynikać z procesu firmy, a nie z utożsamienia produktu z producentem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można obliczyć odchylenie procentowe, gdy plan wynosi zero?

Nie według wzoru (wykonanie − plan) / plan × 100%, ponieważ wymaga dzielenia przez plan. W takiej sytuacji można porównać wykonanie z planem kwotowo.

Czy EPM może korzystać z danych spoza ERP?

Tak. EPM może korzystać również z danych systemów e-commerce, back-office i front-office.

Jakie dane trzeba uzgodnić przy mapowaniu ERP do planu?

Należy powiązać konta, okresy i jednostki organizacyjne z odpowiadającymi im pozycjami planu. Za zatwierdzenie mapowania powinni odpowiadać wyznaczeni właściciele danych.

Czy EPM może konsolidować wyniki wielu jednostek organizacji?

Tak. Konsolidacja finansowa może łączyć wyniki jednostek w sprawozdanie grupy, a jej zakres zależy od struktury organizacji.

Czy EPM może wspierać sprawozdawczość statutową?

Tak. EPM może automatyzować konsolidację finansową oraz sprawozdawczość statutową.

Czy plan finansowy może uwzględniać założenia dotyczące sprzedaży i zatrudnienia?

Tak. Plany finansowe można powiązać z założeniami dotyczącymi sprzedaży lub zatrudnienia.

Jakie koszty EPM uwzględnić poza licencją lub subskrypcją?

W kalkulacji należy osobno uwzględnić wdrożenie, integrację i utrzymanie.

Czy połączenie na żywo SAP S/4HANA z SAP Analytics Cloud wymaga zaplanowanych importów?

W opisanym połączeniu na żywo liczba zaplanowanych importów danych źródłowych wynosi zero. SAP Analytics Cloud obsługuje też osobny sposób udostępniania danych przez import.