Spis treści 16 sekcji

System MES (Manufacturing Execution System) zbiera dane z maszyn i stanowisk operatorskich, aby monitorować przebieg produkcji i analizować go na bieżąco.1 Informacje pochodzą bezpośrednio z hali i są prezentowane w czasie rzeczywistym.2 Ranking zestawia 10 systemów pod względem rejestracji produkcji, integracji maszyn i współpracy z ERP. W architekturze ISA-95 zarządzanie operacjami produkcyjnymi, do którego należą systemy MES, znajduje się na poziomie 33.

Porównanie systemów MES – tabela i kryteria rankingu

W zestawieniu znalazły się Comarch MES, Siemens Opcenter Execution, PROXIA MES, qcadoo MES, Prodio, PSIpenta MES, Vendo.ERP MES, SAP Digital Manufacturing, AVEVA MES i DELMIA Apriso. Porównanie uwzględnia skalę zakładu, rejestrację pracy, dane z maszyn, jakość i integrację z ERP. Tabela zachowuje kolejność rankingu, ale nie przedstawia wspólnej punktacji. Podane liczby opisują różne miary stosowane przez producentów.

ProduktLiczby podane przez producentaRodzaj miary
1Comarch MES3–9 miesięcyOgólny przedział czasu wdrożenia MES, nie termin dla konkretnego zakładu
2Siemens Opcenter Execution – –
3PROXIA MES – –
4qcadoo MES145–205 zł miesięcznie; 30 dniStawka licencji zależna od pakietu i sposobu płatności; okres bezpłatnego demo
5Prodio – –
6PSIpenta MES – –
7Vendo.ERP MES10–30%; 15–35%Deklarowane przez producenta możliwe zmiany wydajności pracy i wykorzystania maszyn
8SAP Digital Manufacturing – –
9AVEVA MES100%; +10–25%Wartość przy pozycji „Improvement to OEE”; deklaracja dotycząca jakości za pierwszym razem
10DELMIA Aprisodo 30%; do 45%Deklarowany możliwy wzrost efektywności operacyjnej i spadek czasu cyklu

Dane w tabeli: 4,5,6,7,8,9,10

Przy ocenie rejestracji produkcji liczy się sposób przypisania operacji i czasu pracy do zlecenia. Dane z maszyn wymagają osobnej oceny: skąd pochodzą sygnały i jak system wylicza OEE, wskaźnik wykorzystania wyposażenia. Kolejne kryteria to kontrola jakości, genealogia produkcji, czyli śledzenie pochodzenia wyrobu, oraz wymiana danych z ERP. Skala zakładu rozstrzyga, czy porównujemy pracę jednej hali, czy procesy w wielu lokalizacjach. OEE składa się z dostępności, wydajności i jakości11.

Najważniejsze jest rozróżnienie rodzaju miary. Miesięczna stawka licencji qcadoo nie obejmuje kosztu wdrożenia ani integracji, a procentowe deklaracje producentów nie pochodzą ze wspólnego testu.
Comarch przedstawia 3–9 miesięcy jako uśredniony czas wdrożenia MES i wskazuje na znaczenie zespołu fabryki oraz jasno określonych celów.4 Z kolei qcadoo udostępnia 30-dniowe demo, w którym można pracować na własnych danych.6

Werdykt: kolejność ułatwia uporządkowanie porównania, ale nie wskazuje systemu odpowiedniego dla każdego zakładu. O wyborze powinny decydować procesy produkcyjne i potrzebny zakres integracji. Procentów, terminów i stawek nie warto traktować jak jednej miary.

1

Comarch MES

4,7/5
Liczby podane przez producenta
3–9 miesięcy
Rodzaj miary
Ogólny przedział czasu wdrożenia MES, nie termin dla konkretnego zakładu

Comarch MES warto rozważyć przede wszystkim jako interfejs pracy na hali dla firmy korzystającej z Comarch ERP XL. Nie jest to samodzielny system MES. Producent wskazuje trzy obszary oceny: źródło zleceń i technologii, rejestrację pracy operatorów oraz zakres wdrożenia w fabryce. Dane z Comarch MES trafiają do ERP XL, więc oba wybory są ze sobą powiązane.4

Comarch MES: funkcje potwierdzone u producenta

Comarch MES to aplikacja WWW uruchamiana na panelach produkcyjnych i urządzeniach przenośnych. Operator rejestruje przez nią pracę na stanowisku, korzystając z listy operacji wynikającej z technologii i zleceń w Comarch ERP XL.4 Może zapisać pobranie surowca z określonej partii, czas pracy oraz przebieg produkcji w toku.4 Dla Comarch MES 2025.1 producent wymaga Comarch ERP XL w wersji 2025.1 lub jej aktualizacji12.

Operatorzy mogą w Comarch MES na bieżąco kontrolować parametry jakościowe wyrobów. Producent opisuje też kontrole wyrywkowe i pobieranie próbek do badań.4 Meldunki produkcyjne i dane jakościowe trafiają dzięki temu do tego samego obiegu pracy operatora.
Przykładowy plan według ISO 2859-1 przewiduje próbkę 80 sztuk dla partii 501–1200 na ogólnym poziomie kontroli II. Nie jest to ustawienie Comarch MES.13

Comarch MES: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

Comarch MES jest natywnym modułem Comarch ERP XL, dlatego jego wdrożenie trzeba rozpatrywać razem ze sposobem pracy w ERP.4 Podawane przez producenta 3–9 miesięcy to uśredniony przedział wdrożenia MES, nie gwarantowany termin dla Comarch MES w danej fabryce. Na czas projektu wpływają złożoność procesów, zakres rejestrowanych czynności, udział zespołu zakładu i określenie celów.4

Koszt licencji to tylko jedna część projektu. Osobno należy ująć wdrożenie, połączenie z maszynami i późniejsze utrzymanie. Producent opisuje rejestrację danych przez operatora. Nie oznacza to automatycznego odczytu sygnałów z urządzeń.

Comarch MES: dla jakiej firmy ma sens?

Comarch MES pasuje do firmy, która prowadzi zlecenia i technologie w Comarch ERP XL, a zadania chce pokazywać operatorom na panelach.4 Warto ocenić, czy w jednym obiegu mają oni meldować operacje, czas pracy, pobrania partii surowca i kontrole jakości. Architektura produktu ogranicza natomiast wybór firmy szukającej rozwiązania niezależnego od ERP XL. Comarch MES nie jest osobną aplikacją.4

2

Siemens Opcenter Execution

Liczby podane przez producenta
–
Rodzaj miary
–
Siemens Opcenter Execution

Siemens Opcenter Execution należy porównywać pod kątem zakresu procesów, śledzenia produkcji i powiązania hali z systemami przedsiębiorstwa. Siemens przedstawia go jako rodzinę produktów MES do nadzoru, sterowania i optymalizacji operacji produkcyjnych.14 W ocenie dostawców IDC MarketScape 2024–2025 Siemens otrzymał status lidera; nie jest to wynik testu konkretnego wdrożenia.14 Katalog producenta wymienia sześć wariantów Opcenter Execution: Discrete, Process, Electronics, Medical Device and Diagnostics, Pharma oraz Semiconductor15.

Siemens Opcenter Execution: funkcje potwierdzone u producenta

Siemens Opcenter Execution śledzi stan produkcji i przebieg prac, w tym dokumentację wymagań jakościowych oraz regulacyjnych. Dane projektowe, inżynieryjne i procesowe znajdują odzwierciedlenie w produkcji wyrobów.14 System zarządza również zasobami wykorzystywanymi podczas operacji.14 W dokumentacji wariantu Opcenter Execution Pharma producent wskazuje amerykański przepis 21 CFR Part 11, dotyczący zapisów i podpisów elektronicznych16.

Opcenter Execution raportuje bieżące operacje i zestawia rzeczywiste wyniki z historycznymi oraz oczekiwanymi. Śledzi wykorzystanie wyposażenia i personelu według czasu pracy oraz liczby wyprodukowanych sztuk. W tym obrazie uwzględnia też wymagania utrzymania ruchu.14

Siemens Opcenter Execution: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

Siemens Opcenter Execution łączy systemy przedsiębiorstwa ze zautomatyzowanym wyposażeniem produkcyjnym. Producent opisuje to jako cyfrowe odwzorowanie procesów fabryki.14 W projekcie trzeba jednak osobno określić licencję, konfigurację procesów, integrację urządzeń i utrzymanie. Samo wskazanie połączenia z wyposażeniem nie opisuje komunikacji z konkretną maszyną.

Siemens Opcenter Execution: dla jakiej firmy ma sens?

Siemens Opcenter Execution warto ocenić, gdy firma chce powiązać wykonanie produkcji z danymi inżynieryjnymi, zasobami i statusem prac.14 To szersza decyzja niż wybór samego interfejsu operatorskiego. Obejmuje także procesy, które mają podlegać wspólnemu nadzorowi. Deklaracja łączenia systemów i wyposażenia nie określa jeszcze prac integracyjnych przy maszynach danego zakładu.

Zapytaj o ofertę Siemens Opcenter ExecutionBezpłatnie i bez zobowiązań
3

PROXIA MES

Liczby podane przez producenta
–
Rodzaj miary
–
PROXIA MES

PROXIA MES łączy obszar ERP z produkcją i maszynami za pomocą modułów. Producent wymienia 3 moduły: MES-Planung, MES-Erfassung i MES-Auswertung, odpowiadające za planowanie, rejestrację oraz analizę danych.17 Przy wyborze trzeba oddzielić ich zakres od technicznego sposobu podłączenia maszyn.
W modelu ISA-95 sterowanie procesem należy do poziomu 2, operacje MES do poziomu 3, a planowanie biznesowe wspierane przez ERP do poziomu 43.

PROXIA MES: funkcje potwierdzone u producenta

PROXIA MES służy do planowania produkcji, rejestrowania jej przebiegu i analizy wyników. Producent przedstawia moduły jako połączenie między ERP a maszynami. Wskazuje również monitorowanie efektywności i produktywności.17 Dzięki budowie modułowej firma może dobrać zakres do swoich wymagań.17

PROXIA MES: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

Przed wyceną PROXIA MES trzeba określić moduły i przepływ danych między ERP a maszynami. Architektura obejmuje oba końce tego przepływu, ale nie przesądza o sposobie podłączenia wyposażenia w danym zakładzie.17 Licencję, konfigurację modułów, integrację maszyn i utrzymanie należy ująć w ofercie oddzielnie. PROXIA potwierdza obsługę interfejsu maszynowego OPC UA, opisanego w serii norm IEC 6254118.

PROXIA MES: dla jakiej firmy ma sens?

PROXIA MES jest propozycją dla firmy, która chce połączyć planowanie, rejestrację i analizę produkcji z ERP oraz maszynami. Moduły pozwalają ograniczyć projekt do procesów potrzebnych zakładowi.17 O dopasowaniu rozstrzyga jednak przepływ danych z istniejącego wyposażenia. Ogólny opis połączenia ERP z halą nie określa zakresu prac integracyjnych.

Zapytaj o ofertę PROXIA MESBezpłatnie i bez zobowiązań
4

qcadoo MES

Liczby podane przez producenta
145–205 zł miesięcznie; 30 dni
Rodzaj miary
Stawka licencji zależna od pakietu i sposobu płatności; okres bezpłatnego demo

W skrócie

  • Przy płatności za rok z góry i zakupie co najmniej 5 licencji cennik podaje stawki 145 zł oraz 185 zł miesięcznie za licencję.
  • Producent wymienia także pomoc przy raportowaniu produkcji za 205 zł oraz 3 miesiące bezpłatnej pomocy przez czat online.
  • Abonament obejmuje automatyczne aktualizacje; producent zapowiada nową wersję co 2 tygodnie.
  • Pakiet BASIC kosztuje 165 zł miesięcznie za licencję przy płatności miesięcznej, a zakup wymaga co najmniej pięciu licencji.
qcadoo MES

qcadoo MES udostępnia demo i podaje stawki licencji; dla porównania zakres PROXIA MES dobiera się modułowo. Przy ocenie qcadoo trzeba przyjrzeć się rejestracji produkcji i połączeniu z używanymi systemami. Osobnego rachunku wymagają koszty wykraczające poza abonament, w tym wdrożenie i integracja.

qcadoo MES: funkcje potwierdzone u producenta

qcadoo MES to program do zarządzania produkcją i magazynem dla małych oraz średnich firm produkcyjnych. Producent opisuje dostęp online, możliwość dostosowania programu i integrację z systemami magazynowo-sprzedażowymi. Do pracy w wersji online wystarczą komputer, przeglądarka i połączenie z internetem.6 Bezpłatne demo qcadoo MES jest dostępne przez 30 dni19.

qcadoo oferuje osobno MES i qcadoo APS. APS służy do planowania produkcji, więc obu nazw nie należy traktować jako oznaczenia tego samego zakresu.6 W demo można przez 30 dni pracować na własnych danych i korzystać z dokumentacji użytkownika.6

qcadoo MES: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

qcadoo MES występuje jako SaaS, czyli oprogramowanie dostępne przez internet, oraz jako odrębna Community Edition.6 Przy płatności za rok z góry i zakupie co najmniej 5 licencji cennik podaje stawki 145 zł oraz 185 zł miesięcznie za licencję. Zależnie od pakietu BASIC lub OPTIMAL i sposobu płatności przedział wynosi 145–205 zł miesięcznie.5 Producent wymienia także pomoc przy raportowaniu produkcji za 205 zł oraz 3 miesiące bezpłatnej pomocy przez czat online.5

Abonament obejmuje automatyczne aktualizacje; producent zapowiada nową wersję co 2 tygodnie.6 Opłata za licencję nie jest kosztem konfiguracji, integracji maszyn ani utrzymania poza zakresem abonamentu. Integracja z systemami magazynowo-sprzedażowymi nie oznacza też automatycznego odczytu danych z urządzeń na hali. Pakiet BASIC kosztuje 165 zł miesięcznie za licencję przy płatności miesięcznej, a zakup wymaga co najmniej pięciu licencji5.

qcadoo MES: dla jakiej firmy ma sens?

qcadoo MES warto rozważyć w małej lub średniej firmie, która chce sprawdzić pracę online na własnych danych przed zakupem.6 Przy co najmniej 5 licencji płatność roczna wpływa na miesięczną stawkę z cennika.5 Jeśli głównym celem jest automatyczne zbieranie sygnałów z maszyn, decydujący będzie zakres integracji urządzeń. Sama funkcja zarządzania produkcją tego nie rozstrzyga.

Zapytaj o ofertę qcadoo MESBezpłatnie i bez zobowiązań
5

Prodio

Liczby podane przez producenta
–
Rodzaj miary
–

W skrócie

  • Producent daje 14-dniowy okres próbny bez karty kredytowej, z bezpłatnym wsparciem technicznym.
  • Okres próbny trwający 14 dni pozwala sprawdzić te czynności przed rozpoczęciem płatnego abonamentu.
Prodio

Prodio skupia się na meldowaniu pracy przez pracowników i bieżącym podglądzie produkcji. W porównaniu z rozwiązaniami nastawionymi na automatyczny odczyt maszyn warto ocenić je w 3 obszarach: rejestracji operacji, identyfikacji pracowników i przepływie materiałów między magazynem a halą. Producent daje 14-dniowy okres próbny bez karty kredytowej, z bezpłatnym wsparciem technicznym.20

Prodio: funkcje potwierdzone u producenta

W Prodio pracownik zapisuje rozpoczęcie i zakończenie operacji, a także wejście i wyjście z pracy. Kierownik widzi na bieżąco postęp na hali.20 Do identyfikacji pracowników producent przewiduje PIN, kod QR lub RFID. Można przy tym korzystać z posiadanego sprzętu.20

Prodio udostępnia spersonalizowane widoki pracy i druk etykiet przy przekazywaniu towarów między magazynem a produkcją. Ewidencję można podzielić na magazynek, kolejną halę oraz materiały wydane do produkcji.20 Taki podział porządkuje zapis przepływu materiałów. Warto go oceniać razem ze sposobem meldowania operacji.

Prodio: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

Prodio działa w abonamencie, który można opłacać na kolejny miesiąc bez minimalnego okresu zobowiązania. Aktualizacje są objęte opłatą i pojawiają się automatycznie. Jeśli konto nie zostanie opłacone, producent je zawiesza bez dalszych zobowiązań finansowych.20

Abonament trzeba odróżnić od prac potrzebnych do uruchomienia procesu w firmie. Osobną pozycją może być integracja maszyn. Pracownicze meldowanie operacji i identyfikacja kodem nie są automatycznym pobieraniem sygnałów z urządzeń produkcyjnych.

Prodio: dla jakiej firmy ma sens?

Prodio odpowiada na potrzeby firmy, która chce rejestrować pracę ludzi, śledzić zlecenia i uporządkować wydania między magazynem a produkcją.20 Okres próbny trwający 14 dni pozwala sprawdzić te czynności przed rozpoczęciem płatnego abonamentu.20 Gdy najważniejsze jest automatyczne zbieranie danych z maszyn, o wyborze decyduje zakres osobnego projektu integracyjnego.21

Zapytaj o ofertę ProdioBezpłatnie i bez zobowiązań
6

PSIpenta MES

Liczby podane przez producenta
–
Rodzaj miary
–
PSIpenta MES

PSIpenta MES obejmuje dane z maszyn i stanowisk oraz integrację z istniejącym oprogramowaniem. Prodio skupia się natomiast na meldunkach pracowników. Oferta PSI dzieli się na 3 odrębne obszary: APS, MES i IoT; APS służy do harmonogramowania, nie zastępuje rejestracji wykonania w MES.22 Przy wyborze PSIpenta trzeba ustalić źródła danych, ich przepływ i zakres wdrażanych produktów.

PSIpenta MES: funkcje potwierdzone u producenta

PSIpenta MES pobiera dane z maszyn przez elementy automatyki, a ze stanowisk przez terminale obsługiwane przez pracowników.22 Producent opisuje też MI (Manufacturing Intelligence), czyli raporty i analizy danych z 4 obszarów: MES, IoT, QMS i TMS. MI jest obszarem analitycznym, a nie drugą nazwą MES.22

W szerszej ofercie PSI występuje Order Management. Produkt wspiera zarządzanie marszrutami i recepturami wyrobów, w tym BOM, czyli zestawieniami materiałów potrzebnych do produkcji.22 Ten obszar należy odróżnić od funkcji wdrażanego produktu MES.

PSIpenta MES: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

PSIpenta/MES ma interfejsy techniczne do integracji z istniejącym oprogramowaniem.22 Połączenie z maszynami obejmuje elementy automatyki, natomiast meldowanie pracy wymaga terminali na stanowiskach. To dwie różne drogi pozyskiwania danych.22 Licencję, konfigurację i wdrożenie, integrację wyposażenia oraz utrzymanie należy wycenić osobno.

Według producenta koszt implementacji zależy od wielkości przedsiębiorstwa, złożoności operacji i zakresu funkcji.22 PSI wskazuje też potrzebę analizy procesów przed zakupem. Ocenie podlega również jakość danych, które będą zasilać system.22

PSIpenta MES: dla jakiej firmy ma sens?

PSIpenta MES warto rozważyć, gdy firma chce łączyć odczyty z maszyn, wpisy operatorów i dane z używanego oprogramowania.22 Jeśli projekt ma objąć również harmonogramowanie oraz komunikację maszyn, specyfikacja powinna rozdzielać APS, MES i IoT.22 O dopasowaniu decyduje przepływ danych w zakładzie. Dostępność interfejsów sama w sobie nie określa prac przy konkretnych maszynach.

Zapytaj o ofertę PSIpenta MESBezpłatnie i bez zobowiązań
7

Vendo.ERP MES

Liczby podane przez producenta
10–30%; 15–35%
Rodzaj miary
Deklarowane przez producenta możliwe zmiany wydajności pracy i wykorzystania maszyn

W skrócie

  • Producent podaje również możliwe ograniczenie nieplanowanych przestojów o 15–30% i skrócenie cyklu produkcyjnego o 10–20%.
  • Materiały o Vendo.ERP zawierają deklarację 100% wymiany informacji ze sklepami internetowymi, spedytorami i bankami.
Vendo.ERP MES

Vendo.ERP MES warto oceniać przez obieg zleceń z ERP, rejestrację na hali i sposób pozyskiwania danych z maszyn. ERP przekazuje kolejkę zadań do MES, który zapisuje postęp, czas pracy oraz zużycie surowców.7 Producent podaje możliwe procentowe zmiany wyników produkcji. Są to deklaracje, nie gwarancje efektów wdrożenia.

Vendo.ERP MES: funkcje potwierdzone u producenta

Vendo.ERP MES monitoruje wydajność pracowników indywidualnie i grupowo, pracę maszyn oraz parametry jakościowe wyrobów. Producent opisuje powiadomienia o przestojach, analizę ich przyczyn i integrację z maszynami w celu automatycznego zbierania danych.7 Deklarowana możliwa poprawa efektywności pracy wynosi 10–30%, a wykorzystania maszyn 15–35%. Nie są to wyniki wspólnego testu systemów ujętych w rankingu.7,8

Producent podaje również możliwe ograniczenie nieplanowanych przestojów o 15–30% i skrócenie cyklu produkcyjnego o 10–20%. Deklarowana redukcja liczby wadliwych produktów wynosi 5–20%.7 Każdy przedział dotyczy innej miary. Nie należy ich sumować ani przenosić wprost na prognozę dla konkretnej fabryki.8

Vendo.ERP MES: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

Projekt Vendo.ERP MES wymaga osobnego określenia pracy operatorów, połączeń z maszynami i wymiany danych z oprogramowaniem magazynowym lub logistycznym. Producent wskazuje, że wdrożenie MES często obejmuje terminale albo panele na hali.7 Koszt licencji, wdrożenie, integrację urządzeń i późniejsze utrzymanie warto zapisać jako odrębne pozycje oferty.

Materiały o Vendo.ERP zawierają deklarację 100% wymiany informacji ze sklepami internetowymi, spedytorami i bankami.23 Dotyczy ona połączeń ERP z tymi podmiotami. Nie jest potwierdzeniem podłączenia maszyn do produktu MES.

Vendo.ERP MES: dla jakiej firmy ma sens?

Vendo.ERP MES pasuje do firmy, która chce wysyłać zadania z ERP na halę i zestawiać meldunki pracowników z danymi o maszynach oraz jakości.7 Decyzja zależy od podziału źródeł: co operator wpisze na terminalu, a co urządzenie przekaże automatycznie. Deklarowane przedziały procentowe nie gwarantują podobnych wyników w danym zakładzie.

Zapytaj o ofertę Vendo.ERP MESBezpłatnie i bez zobowiązań
8

SAP Digital Manufacturing

Liczby podane przez producenta
–
Rodzaj miary
–
SAP Digital Manufacturing

SAP Digital Manufacturing należy oceniać przez model produkcji, koordynację operatorów i powiązanie MES z automatyką. SAP przedstawia produkt jako chmurowy system realizacji produkcji na SAP Business Technology Platform.24 Wybór zależy od potrzeb zakładu: modelowania procesów i synchronizacji automatyzacji albo przede wszystkim zapisu wykonania zleceń na hali.

SAP Digital Manufacturing: funkcje potwierdzone u producenta

SAP Digital Manufacturing pozwala zdefiniować model produkcyjny według S88 lub S95, standardów opisu procesów i struktury produkcji. Producent opisuje koordynowanie działań pracowników zgodnie z priorytetami oraz projektowanie automatyzacji na podstawie ich czynności.24 Zadania mogą przebiegać w jednym lub wielu systemach. Do ich obsługi służą proste interfejsy użytkownika.24

SAP Digital Manufacturing: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

SAP Digital Manufacturing działa w chmurze na SAP Business Technology Platform. Producent opisuje dostosowywanie stanu systemu realizacji produkcji do stanu systemów automatyzacji.24 Nie określa to jeszcze sposobu podłączenia każdej maszyny. Kalkulacja projektu powinna oddzielać subskrypcję, konfigurację modelu, integrację z automatyką i utrzymanie.

SAP Digital Manufacturing: dla jakiej firmy ma sens?

SAP Digital Manufacturing warto ocenić, jeśli firma chce oprzeć realizację produkcji na modelu S88 lub S95 i koordynować zadania pracowników między systemami.24 Ograniczenie stanowi zakres integracji. Opis synchronizacji z automatyką nie wyznacza prac przy konkretnych urządzeniach. O przydatności produktu przesądza dopasowanie modelu i przepływu danych do procesów zakładu.

9

AVEVA MES

Liczby podane przez producenta
100%; +10–25%
Rodzaj miary
Wartość przy pozycji „Improvement to OEE”; deklaracja dotycząca jakości za pierwszym razem
AVEVA MES

AVEVA MES należy oceniać przez typ produkcji, procesy wykonywane na hali i zarządzanie wieloma zakładami. Producent kieruje rozwiązanie do produkcji partiami oraz elastycznej produkcji na zamówienie i na magazyn. Wymienia między innymi branżę spożywczą, dóbr konsumpcyjnych i chemii specjalistycznej.9 Dla takiego zakładu ważniejsze od miejsca w rankingu będzie odwzorowanie obiegu partii oraz kontroli jakości.

AVEVA MES: funkcje potwierdzone u producenta

AVEVA MES łączy zarządzanie pracą i kontrolę jakości w czasie rzeczywistym w zakładzie z chmurową obsługą wielu lokalizacji.9 Materiały producenta podają „Improvement to OEE: 100%” oraz „First-time quality: +10–25%”.9 To deklarowane miary, nie gwarancja wyniku wdrożenia. Nie służą też do porównywania ceny systemów.

AVEVA MES: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

AVEVA MES można uruchomić lokalnie albo hybrydowo, łącząc procesy w zakładzie z usługami chmurowymi.9 W kosztorysie należy osobno ująć licencję lub subskrypcję, konfigurację procesów, integrację z automatyką oraz utrzymanie. Wybrany model wdrożenia nie określa jeszcze sposobu podłączenia maszyn.

AVEVA MES: dla jakiej firmy ma sens?

AVEVA MES może pasować do firmy produkującej partiami lub na zamówienie. Szczególnie istotne jest to wtedy, gdy kontrola jakości w zakładzie ma łączyć się z zarządzaniem procesami w wielu lokalizacjach.9 Decyzję powinny wyznaczać przebieg produkcji i zakres integracji. Deklarowane procenty nie zastępują oceny konkretnej fabryki.

Zapytaj o ofertę AVEVA MESBezpłatnie i bez zobowiązań
10

DELMIA Apriso

Liczby podane przez producenta
do 30%; do 45%
Rodzaj miary
Deklarowany możliwy wzrost efektywności operacyjnej i spadek czasu cyklu
DELMIA Apriso

DELMIA Apriso należy oceniać w trzech wymiarach: przepływu materiałów, połączeń z systemami przedsiębiorstwa i modelu wdrożenia. Produkt warto rozpatrzyć tam, gdzie wykonanie produkcji musi współpracować z gospodarką magazynową oraz danymi inżynieryjnymi. O wyborze decyduje zakres tych procesów w zakładzie. Deklarowany procent poprawy nie jest wystarczającym kryterium.25

DELMIA Apriso: funkcje potwierdzone u producenta

DELMIA Apriso synchronizuje zaopatrzenie materiałowe z produkcją w czasie rzeczywistym. Łączy też zarządzanie zapasami z pracą magazynu.10 Producent deklaruje możliwy wzrost efektywności operacyjnej o do 30% i skrócenie cyklu o do 45%. Podaje również ograniczenie poprawek o do 30% oraz redukcję zapasów i WIP, czyli produkcji w toku, o do 35%. Są to różne miary, a nie gwarantowane wyniki wdrożenia.10

DELMIA Apriso: licencja, wdrożenie i integracja z maszynami

DELMIA Apriso łączy produkcję z PLM, systemem zarządzania cyklem życia produktu, oraz z ERP. Producent opisuje otwartą, dwukierunkową wymianę danych z systemami przedsiębiorstwa. Produkt można skonfigurować do pracy lokalnej albo w chmurze prywatnej.10 Licencję, wdrożenie i konfigurację, integrację maszyn oraz utrzymanie trzeba wyceniać oddzielnie. Połączenie z ERP i PLM nie określa sposobu odczytu danych z danego urządzenia.

DELMIA Apriso: dla jakiej firmy ma sens?

DELMIA Apriso warto rozważyć, jeśli firma koordynuje materiały i produkcję w kilku zakładach oraz korzysta z danych ERP i PLM. Producent opisuje dostosowanie rozwiązania do różnych modeli produkcji i wielu fabryk.10 Zakres podłączenia maszyn trzeba ustalić dla wyposażenia konkretnego zakładu.

Werdykt: o dopasowaniu lepiej świadczy potrzebny przepływ danych i materiałów niż deklarowane maksymalne efekty.

Zapytaj o ofertę DELMIA AprisoBezpłatnie i bez zobowiązań

Metodologia i ograniczenia porównania

Ranking systemów MES obejmuje 10 produktów w podanej kolejności. Miejsca nie są punktacją ani dowodem przewagi jednego rozwiązania w każdym zakładzie. Opisy opierają się na publicznych stronach i cennikach producentów. Zestawienie nie przedstawia testów własnych.

  • Rejestracja produkcji – sposób przypisywania operacji, czasu pracy i zużycia materiałów do zleceń.
  • Dane z maszyn – rozróżnienie automatycznego pobierania sygnałów i meldunków operatorów.
  • Jakość i identyfikowalność – kontrola wyrobu oraz śledzenie partii i przebiegu produkcji.
  • Integracja z ERP i APS – przepływ danych między wykonaniem produkcji, systemem przedsiębiorstwa i harmonogramem.
  • Koszty – osobne ujęcie licencji lub subskrypcji, wdrożenia, integracji i utrzymania.

Deklarowane efekty wdrożeń nie są porównywalnymi wynikami testu. Cena licencji również nie pokazuje całkowitego kosztu projektu. Wybór powinien wynikać z procesów zakładu i zakresu konkretnej oferty, nie z samego miejsca w rankingu.

Czym MES różni się od ERP i APS?

MES obsługuje wykonanie produkcji na hali, ERP prowadzi procesy biznesowe i dane przedsiębiorstwa, a APS układa harmonogram zasobów. Według ISA-95 MES łączy poziom biznesowy z halą.26 Z kolei SCADA nadzoruje automatykę i zbiera sygnały procesowe. Sygnał z maszyny nie zastąpi zapisu wskazującego zlecenie, partię i operację.

Poziom i systemTypowe dane i decyzjePrzebieg integracji
Planowanie biznesowe – ERPZlecenia, materiały, zakupy i kosztyPrzekazuje dane zleceń do APS lub MES; odbiera informacje o wykonaniu
Harmonogram – APSKolejność zleceń, terminy i obciążenie zasobówPrzekazuje harmonogram do realizacji; korzysta z informacji o postępie
Realizacja na hali – MESOperacje, partie, czas pracy, jakość i przestojeŁączy zlecenie z meldunkami operatorów i danymi z automatyki

MES dostarcza informacji o wadliwych wyrobach, odstępstwach w produkcji i wydajności pracowników.2 Na przykład Comarch MES Enterprise oblicza OEE jako iloczyn dostępności, jakości i wydajności. Moduł Quality firmy PSI zapisuje wyniki kontroli i może zablokować dalsze przetwarzanie wadliwej partii.22,27 MES może też wspierać harmonogramowanie zleceń, przydział zasobów i przepływ materiałów. Jego głównym zadaniem pozostaje jednak obsługa wykonania produkcji.28

Zakres konkretnego produktu może wykraczać poza jedną warstwę tabeli. SAP Digital Manufacturing działa w chmurze na SAP Business Technology Platform i obejmuje realizację produkcji, zarządzanie zasobami, analitykę oraz projektowanie przepływów pracy.24 AVEVA Manufacturing Execution System obsługuje śledzenie materiałów, jakość, zlecenia i monitorowanie OEE. Portal Produkcyjny explitia oferuje także instrukcje operatorskie, identyfikowalność, SPC, czyli statystyczną kontrolę procesu, oraz integrację z automatyką.9,29

Model funkcji MESA-11 zaproponowano w 1996 roku. Nie oznacza to, że każda edycja produktu obejmuje wszystkie wymienione funkcje.26 W 2018 roku 12% średnich polskich przedsiębiorstw korzystało z MES. Badanie SOLDIS wskazało pełne wsparcie kontroli jakości i pomiarów w 43% analizowanych systemach.1,30 Zakres produktu warto ocenić na rzeczywistych danych, śledząc zlecenie, partię, operację, kontrolę jakości i obsługę niezgodności.29

Przy porównywaniu kosztów trzeba rozróżniać produkty i pakiety. qcadoo MES Optimal + APS oraz PRO mają indywidualną wycenę, a pomoc przez czat dla qcadoo MES jest bezpłatna przez 3 miesiące.5 Pakiet Prodio za 397 zł netto miesięcznie obejmuje najwyżej 5 pracowników hali. W kalkulacji producent przyjmuje 25 000 zł miesięcznych wynagrodzeń i wylicza 10 236 zł rocznych oszczędności po odjęciu abonamentu; nie jest to wynik dla każdego zakładu.31 AVEVA Flex rozlicza kredyty zależnie od użycia, a nie abonament za pracowników.9

Efekty deklarowane przez producentów nie wyznaczają granicy między MES a APS. Vendo podaje skrócenie cyklu o 10–20%. DELMIA Apriso deklaruje skrócenie o do 45%, ograniczenie braków i poprawek o do 30% oraz zapasów wraz z produkcją w toku o do 35%.7,10 AVEVA podaje także 100% przy jakości za pierwszym wykonaniem; nie jest to gwarancja wyniku produkcji.9
Kryterium wyboru: ERP prowadzi dane biznesowe, APS układa harmonogram, a MES zapisuje i kontroluje to, co dzieje się na hali.

Jak przygotować pilotaż MES na jednej linii lub gnieździe?

Pilotaż MES na jednej linii lub w jednym gnieździe powinien pokazać, czy system poprawnie łączy zlecenie, pracę operatora, sygnały maszyn, przestoje i jakość. MES może pobierać dane automatycznie z urządzeń oraz przyjmować wpisy ze stanowisk.26 Jeśli korzysta z obu źródeł, każdy element raportu powinien mieć jasno określone pochodzenie.

  • Wybierz maszyny i zlecenie: wskaż linię lub gniazdo oraz operacje, które system ma pokazywać.
  • Przypisz źródło danych: rozdziel zdarzenia wpisywane przez operatora od sygnałów pochodzących ze sterownika maszyny.
  • Zdefiniuj przestoje: nazwij przyczyny i ustal zapis początku oraz końca każdego zdarzenia.
  • Prześledź zlecenie: porównaj kolejkę zadań i obłożenie maszyn z postępem oraz przewidywanym zakończeniem. MES udostępnia te informacje i pozwala przypisać przyczynę przestoju.2
  • Zarejestruj kontrolę jakości: powiąż pomiar lub niezgodność z operacją i sprawdź, czy raport pokazuje odchylenie od standardu.28
  • Ustal raporty odbiorowe: odróżnij OLE, dotyczące pracy ludzi, od OEE, dotyczącego wykorzystania maszyn. Raporty MES mogą przedstawiać oba wskaźniki.32

Zakres pilotażu zależy od produktu. PROXIA MES łączy planowanie, zbieranie danych i analizę; jego opis obejmuje dane maszynowe, procesowe i czas pracy, a także jakość, transport wewnętrzny oraz utrzymanie ruchu.17 Comarch MES Enterprise pobiera dane bezpośrednio z maszyn i pokazuje produkcję oraz status zleceń w czasie rzeczywistym. Nie należy mylić tej edycji z interfejsem Comarch MES dla ERP XL.27 Queris MES pobiera dane z maszyn i stanowisk operatorskich, natomiast Asiston Produkcja można wdrażać etapami, zaczynając od jednej linii lub obszaru.33,34

Pilotaż jednej linii nie zastąpi oceny pracy wielu zakładów. AVEVA Manufacturing Execution System łączy lokalną obsługę pracy i jakości z analizą danych z wielu lokalizacji w chmurze.9 Według danych za 2023 rok z MES korzystało 18,7% średnich i 36,7% dużych polskich przedsiębiorstw.1 W zestawieniu SOLDIS obejmującym 37 systemów pełne wsparcie automatycznego zbierania danych z maszyn miało 68% produktów. Jeśli odczyt z maszyn jest celem pilotażu, trzeba uwzględnić go w kryteriach odbioru.30

Procentów z materiałów producentów nie należy przyjmować jako celów odbioru pilotażu. Vendo deklaruje wzrost wykorzystania maszyn o 15–35% i spadek nieplanowanych przestojów o 15–30%. Queris podaje wzrost wydajności o 24%, a DELMIA Apriso wzrost efektywności operacyjnej o do 30%.7,10,33 AVEVA deklaruje poprawę OEE o 15–20% oraz wykorzystania mocy zakładu o 10–25%. W opisanym przez producenta przypadku Maple Leaf Foods zysk brutto wzrósł o 10–12% po zastosowaniu MES z modelami AI.9 Miary i warunki są różne, więc te wartości nie stanowią prognozy dla wybranej linii.

Prodio oferuje okres próbny trwający 14 dni. W przykładowej kalkulacji producent zakłada wzrost wydajności o co najmniej 7–8% i wylicza 853 zł miesięcznych oszczędności po odjęciu abonamentu. Taki rachunek nie zastąpi pomiaru w zakładzie.31
Rezultatem pilotażu powinien być zapis przebiegu zlecenia i ocena jakości danych z wybranej linii. Nie obietnica wzrostu OEE.

Jak policzyć koszt wdrożenia MES?

Koszt wdrożenia MES to nie tylko opłata za oprogramowanie. Do kalkulacji trzeba dodać uruchomienie systemu, wyposażenie hali, integrację i późniejsze utrzymanie. Cenniki qcadoo MES i Prodio stosują różne jednostki: licencję oraz pakiet. Kwot nie należy porównywać bez uwzględnienia liczby użytkowników i zakresu prac.

Produkt i wariantRozliczenieAbonament podany przez producenta
qcadoo MES BasicRok z góry145 zł miesięcznie za licencję
qcadoo MES BasicMiesięcznie165 zł miesięcznie za licencję
qcadoo MES OptimalRok z góry185 zł miesięcznie za licencję
qcadoo MES OptimalMiesięcznie205 zł miesięcznie za licencję
Prodio – pakiet podstawowyRozliczenie roczne397 zł netto miesięcznie za pakiet
Prodio – pakiet rozszerzonyRozliczenie roczne497 zł netto miesięcznie za pakiet

Dane w tabeli: 5,31

Zakup qcadoo MES Basic i Optimal wymaga co najmniej 5 licencji każdego z pakietów.5 Cenę wdrożenia qcadoo ustala się indywidualnie, między innymi według liczby licencji, integracji z ERP i dostosowań.5 W opisanych pakietach Prodio wdrożenie i wsparcie techniczne mieszczą się w abonamencie.31

  • Policz licencje lub abonament: uwzględnij jednostkę rozliczenia, liczbę stanowisk i sposób płatności.
  • Wyceń wyposażenie hali: dolicz terminale, panele, czujniki oraz instalację w wybranych gniazdach.
  • Wyceń integrację: rozdziel dostęp do API maszyn i konfigurację wymiany danych z ERP oraz APS.7
  • Wyceń konfigurację i szkolenia: uwzględnij meldowanie operacji, kontrolę jakości, uprawnienia i przygotowanie operatorów.
  • Policz utrzymanie: oddziel koszty po uruchomieniu od jednorazowych prac integracyjnych.

Zakres funkcji wpływa na pracochłonność wdrożenia. Prodio obejmuje kolejkowanie zadań na maszyny, meldowanie postępu i bieżący podgląd produkcji. Comarch MES obsługuje kontrole parametrów jakościowych, kontrole wyrywkowe i pobieranie próbek.4,20 Śledzenie nośników przez RFID może obejmować blokadę uruchomienia maszyny po odczycie niewłaściwego produktu; wymaga to ujęcia urządzeń i integracji w projekcie.4 Raporty OLE i OEE potrzebują danych o dostępności, wydajności i jakości.32

Porównując oferty, trzeba odróżniać produkt od edycji. Supervisor w Comarch MES Enterprise służy do nadzoru nad maszynami i liniami oraz zarządzania dostępami, powiadomieniami i ustawieniami.27 Opcenter Execution monitoruje wykorzystanie urządzeń, wymagania utrzymania ruchu oraz szkolenia i certyfikacje personelu. Opis obejmuje również zlecenia, przydział pracy i dostosowania low-code, tworzone przy ograniczonym zakresie programowania.14,35 Każdy element trzeba przypisać do zakresu licencji, konfiguracji i szkolenia.

Terminy uruchomienia dotyczą różnych zakresów. PSI opisuje 2 ścieżki dla PSIpenta/MES Scheduling: Quick Start i Enterprise. Queris deklaruje około 2 tygodni dla Mini MES, a Prodio podaje mniej niż 15 minut na uruchomienie swojego rozwiązania.22,31,33 Nie są to terminy integracji takiej samej liczby maszyn. Vendo deklaruje zmiany efektywności pracy o 10–30% i liczby wadliwych produktów o 5–20%, ale nie zmniejsza to kwoty oferty. W 2018 roku 27% dużych polskich przedsiębiorstw korzystało z MES, a Operator Systems deklaruje ponad 20 lat doświadczenia. Żadna z tych liczb nie zastępuje wyceny dla konkretnego zakładu.1,7,26

Wynik kalkulacji powinien pokazywać powtarzalną opłatę za oprogramowanie oddzielnie od kosztów jednorazowych. Te ostatnie obejmują uruchomienie, sprzęt i integrację. Dopiero taki podział pozwala porównać oferty.

Źródła

  1. ↑System MES dla produkcji – co to jest? Funkcje i korzyści https://www.psi.pl/publikacje/article/system-mes-dla-produkcji-co-to-jest-funkcje-i-korzysci
  2. ↑System MES w małej firmie. Oprogramowanie do kontroli produkcji | PRODIO https://getprodio.com/pl/system-mes-w-malej-firmie/
  3. ↑ISA — ISA-95 Standard https://www.isa.org/standards-and-publications/isa-standards/isa-95-standard
  4. ↑System MES: realizacja i monitorowanie produkcji https://www.comarch.pl/erp/xl/produkcja/mes/
  5. ↑Cennik Qcadoo MES: ceny pakietów od 145 zł miesięcznie https://www.qcadoo.com/cennik/
  6. ↑Program do zarządzania produkcją MES dla MŚP | Qcadoo https://www.qcadoo.com/
  7. ↑System MES – program do zarządzania produkcją https://www.cfi.pl/program-do-zarzadzania-produkcja/system-mes/
  8. ↑CFI, producent Vendo.ERP, „MES system – production management software”; opis monitorowania i deklarowanych efektów https://www.cfi.pl/en/production-management-software-2/mes-system/
  9. ↑AVEVA™ Manufacturing Execution System (MES) | AVEVA https://www.aveva.com/en/products/manufacturing-execution-system/
  10. ↑DELMIA Apriso – Advanced MOM Solutions | Dassault Systèmes https://www.3ds.com/products/delmia/apriso
  11. ↑ISO 22400-2:2014 https://cdn.standards.iteh.ai/samples/54497/10e33d2a34c144558b5e3024ee5e1cb0/ISO-22400-2-2014.pdf
  12. ↑Comarch — Instalacja i aktualizacja Comarch MES 2025.1 https://pomoc.comarch.pl/mes/index.php/knowledge-base/instalacja-i-aktualizacja-comarch-mes-2025-1/
  13. ↑QC Advisor — Sample Size Table (ISO 2859-1) https://www.qcadvisor.com/wp-content/uploads/2023/05/AQL-QCADVISOR.pdf
  14. ↑Opcenter Execution | Siemens https://www.siemens.com/en-us/products/opcenter/execution/
  15. ↑Siemens — Opcenter Execution https://www.siemens.com/en-gb/products/opcenter/execution/
  16. ↑Siemens — ERES Compliance Response, Opcenter Execution Pharma https://assets.new.siemens.com/siemens/assets/api/uuid:d25d4879-6659-47f8-bf93-299c0f13f88d/ERES-Opcenter-Execution-Pharma-V2505-en.pdf
  17. ↑MES-Software – Proxia Software AG https://www.proxia.com/mes-software/
  18. ↑PROXIA — Machine Data Acquisition https://www.proxia.com/en/machine-data-acquisition/
  19. ↑Qcadoo — FAQ https://www.qcadoo.com/faq/
  20. ↑Jak działa MES do kontroli produkcji? | PRODIO https://getprodio.com/pl/funkcje/
  21. ↑Prodio, opis funkcji rejestracji pracy i magazynu oraz warunków 14-dniowej próby https://getprodio.com/pl/
  22. ↑System zarządzania produkcją MES | APS | IoT https://www.psi.pl/rozwiazania/produkty/system-zarzadzania-produkcja-aps-mes
  23. ↑Vendo.ERP | Jeden system – wszystkie procesy https://www.cfi.pl/system-erp/program-erp-vendo/
  24. ↑SAP Digital Manufacturing | Realizacja produkcji i operacje https://www.sap.com/poland/products/scm/digital-manufacturing.html
  25. ↑Dassault Systèmes, materiały DELMIA Apriso o synchronizacji materiałów; AVEVA, karta produktu Manufacturing Execution System https://3dswym.3dexperience.3ds.com/post/delmia-global-operations-community/webinar-replay-delmia-apriso-warehouse-management-material-synchronization_6q4XbzvET5WhEbmPETynlw
  26. ↑System MES – Co to jest? Zastosowanie oprogramowania MES https://operatorsystems.pl/operator/system-mes-co-to-jest-zastosowanie-oprogramowania-mes/
  27. ↑Comarch MES Enterprise – kontrola nad produkcją klasy Industry 5.0 https://www.comarch.pl/erp/przemysl-50/comarch-mes-enterprise/
  28. ↑System MES – czym jest i jakie korzyści przynosi? – Blog Sente https://sente.pl/blog/system-mes-czym-jest-i-jakie-korzysci-przynosi/
  29. ↑Najpopularniejsze systemy MES: Wybierz najlepszy dla siebie https://explitia.com/pl/blog/najpopularniejsze-systemy-mes-produkcja/
  30. ↑SOLDIS – Ranking Systemów MES – SOLDIS – Rozwiązania Smart Manufacturing – www.soldis.pl https://www.soldis.pl/ranking-mes/
  31. ↑Cennik – oprogramowanie do zarządzania produkcją | PRODIO https://getprodio.com/pl/cennik/
  32. ↑Porównanie systemów MES i APS do zarządzania produkcją https://www.psi.pl/publikacje/article/porownanie-systemow-mes-i-aps-do-zarzadzania-produkcja
  33. ↑System MES – mniej przestojów, więcej kontroli nad produkcją https://queris.pl/system-mes/
  34. ↑Jak wybrać system MES dla firmy produkcyjnej? – Staleo.pl https://staleo.pl/z-kraju-i-ze-swiata/artykuly/6496/jak-wybrac-system-mes-dla-firmy-produkcyjnej
  35. ↑Oprogramowanie systemu produkcji | Siemens https://www.siemens.com/pl-pl/solutions/manufacturing-execution-system-mes/

Jesteś producentem albo widzisz nieaktualną informację? Zgłoś poprawkę — odpowiadamy w ciągu 7 dni roboczych.