Spis treści 22 sekcji

Analiza przedwdrożeniowa systemów ERP służy rozpoznaniu procesów firmy oraz ustaleniu celów, wymagań i zakresu wdrożenia.1 W artykule omawiamy przebieg analizy, zawartość dokumentu końcowego i decyzje, które można podjąć na podstawie jej wyników.
Według raportu Panorama Consulting z 2024 r. 32,8% badanych projektów przekroczyło planowany budżet2.

Czym jest analiza przedwdrożeniowa ERP i jakie problemy pomaga wykryć?

Analiza przedwdrożeniowa ERP zestawia założenia dotyczące systemu z tym, jak firma naprawdę pracuje. Pozwala wychwycić różnice między oczekiwaniami kierownictwa a przebiegiem procesów, zanim trafią one na listę zadań zespołu wdrożeniowego.

Jakie ryzyka niesie wdrożenie ERP bez rzetelnej analizy?

Wdrożenie ERP bez rzetelnej analizy zwiększa ryzyko źle określonego zakresu, przekroczenia terminu lub budżetu oraz niedopasowania systemu do firmy.1 Wyjątki pominięte w opisie procesów mogą wyjść na jaw dopiero przy konfiguracji. Wtedy trzeba już zmieniać uzgodnienia projektowe.
Spisanie założeń przed rozpoczęciem prac pomaga odróżnić uzgodniony zakres od nowych oczekiwań3.

Ile trwa analiza przedwdrożeniowa systemu ERP?

Czas analizy zależy między innymi od rodzaju rozwiązania. CFI podaje osobne przedziały dla klasycznego ERP i systemu chmurowego. Według CFI analiza klasycznego ERP trwa zwykle od 2 do 6 miesięcy, a ERP w chmurze – od 2 tygodni do 3 miesięcy4.

Poniższa tabela zestawia typowy czas analizy obu rodzajów rozwiązań. CFI wskazuje od 2 do 6 miesięcy dla klasycznego ERP oraz od 2 tygodni do 3 miesięcy dla ERP w chmurze4.

Rodzaj ERPTypowy czas analizy
Klasyczny ERP2–6 miesięcy
ERP w chmurze2 tygodnie–3 miesiące

Dane w tabeli: 4

Dla jakich firm analiza przedwdrożeniowa ERP jest szczególnie istotna?

Analiza ma szczególne znaczenie, gdy działy odmiennie opisują ten sam proces lub korzystają z danych zapisanych w różnych systemach. Według erp-dla-produkcji.pl najczęściej prowadzi się ją w organizacjach zatrudniających do 200 osób.5 Sama wielkość firmy nie mówi jednak, jak złożone są jej procesy i zależności między działami.
Serwis erp-dla-produkcji.pl wskazuje organizacje zatrudniające do 200 osób jako te, w których analizy przedwdrożeniowe przeprowadza się najczęściej5.

Jakie błędy najczęściej utrudniają analizę przedwdrożeniową?

Analizę utrudnia opis ograniczony do typowego przebiegu pracy, bez wyjątków i decyzji podejmowanych poza systemem. Jeśli zabraknie osób wykonujących proces na co dzień, założenia o danych wejściowych i przekazywaniu zadań pozostaną niesprawdzone. Przedwczesne łączenie potrzeb biznesowych z gotową konfiguracją zawęża też możliwość oceny innych rozwiązań6.

Rzetelna analiza pozwala rozstrzygnąć sporne założenia przed wdrożeniem. W raporcie Panorama Consulting z 2024 r. 25,6% respondentów z projektów przekraczających budżet wskazało rozszerzenie pierwotnego zakresu prac2.

Czym są zakres i rezultaty analizy przedwdrożeniowej ERP?

Zakres analizy przedwdrożeniowej ERP wskazuje procesy i potrzeby, które firma zamierza zbadać. Wynikiem prac jest zapis ustaleń potrzebnych do zaplanowania wdrożenia. Dokumentacja powinna przy tym oddzielać opis działania firmy od propozycji realizacji wymagań w systemie7.

Jak opisać procesy biznesowe i wynikające z nich wymagania?

Opis procesów biznesowych powinien pokazać przebieg pracy i oczekiwania użytkowników wobec ERP. Specyfikacja może wskazywać wykorzystywane dane, miejsce powstania zapotrzebowania na informacje oraz osobę odpowiedzialną za zadanie.5
Każde wymaganie funkcjonalne, czyli oczekiwane działanie systemu, trzeba powiązać z czynnością lub decyzją w procesie. Specyfikacja BPMN 2.0 wyróżnia trzy podstawowe rodzaje obiektów przepływu: zdarzenia, czynności i bramki8.

Raport All for One Poland dopuszcza tekstowy lub graficzny opis procesów, a poziom szczegółowości ustala się z klientem.9 Dobry opis pozwala prześledzić zadanie od danych wejściowych do wyniku oraz wskazać osobę odpowiedzialną. Graficzny zapis może korzystać z trzech rodzajów obiektów przepływu BPMN 2.0: zdarzeń, czynności i bramek8.

Jakie dokumenty powstają w wyniku analizy?

Dokument analizy przedwdrożeniowej może zawierać opis procesów, wymagania i proponowane sposoby ich realizacji. Gardens Software stosuje FRD, czyli dokument analizy wymagań funkcjonalnych, oraz arkusz GAP/FIT. Ten drugi zestawia wymagania z rozwiązaniami i nakładem prac.

Tabela pokazuje rolę dokumentów FRD i GAP/FIT w analizie. Gardens Software wymienia dwa rodzaje informacji w FRD – wymagania i rozwiązania – oraz trzy w GAP/FIT, który zawiera także oszacowanie czasochłonności1.

DokumentCo zawiera
FRDWymagania klienta uporządkowane według procesów oraz propozycje ich realizacji.
GAP/FITWymagania i rozwiązania z FRD zestawione z oszacowaniem czasochłonności prac.

Dane w tabeli: 1

FRD opisuje oczekiwany sposób pracy, a GAP/FIT pozwala oszacować nakład potrzebny do jego osiągnięcia. W opisanej metodzie fit-gap wymaganie otrzymuje jedną z trzech ocen: pełne dopasowanie, częściowe dopasowanie albo luka10.

Jak szczegółowo badać potrzeby poszczególnych działów?

Potrzeby poszczególnych działów trzeba badać na tyle dokładnie, by ustalić, kto wprowadza dane, kto ich używa i jakie decyzje zależą od ich poprawności. Rozmowy powinny dotyczyć zarówno codziennej pracy, jak i wyjątków zmieniających odpowiedzialność lub obieg informacji6.

Erp-dla-produkcji.pl przywołuje dokumenty analizy przygotowane przez klientów, liczące w przybliżeniu 30 stron.5 Objętość dokumentu nie zastąpi jednak powiązania potrzeb działów z procesami i wymaganiami.
Autor materiału erp-dla-produkcji.pl wspomina o analizach opracowanych przez klientów, które miały zwykle około 30 stron5.

Po analizie firma powinna dysponować opisem procesów i wymagań. Na tej podstawie może ocenić proponowany zakres prac7.

Czym jest cykl analizy przedwdrożeniowej: od rozpoczęcia do dalszych decyzji?

Cykl analizy przedwdrożeniowej ERP zaczyna się od rozpoznania sytuacji firmy, a kończy decyzją o dalszym przebiegu projektu. Łączy potrzeby z odpowiedzią na pytanie, czy rozpocząć wdrożenie i na jakich warunkach. Metodyka SAP Activate ma sześć faz; w trzeciej, Explore, warsztaty służą sprawdzeniu dopasowania rozwiązania do wymagań11.

Od czego zaczyna się analiza przedwdrożeniowa?

Analiza rozpoczyna się od ustalenia, jak firma pracuje, jakich używa systemów i jakie problemy zgłaszają użytkownicy. Potem kierownictwo określa cel projektu. Dzięki temu zespół ocenia potrzeby w odniesieniu do oczekiwanej zmiany, a nie tylko do listy funkcji. Cel można opisać przez pięć kryteriów SMART: konkretność, mierzalność, osiągalność, istotność i określenie terminu12.

Kto uczestniczy w analizie przedwdrożeniowej?

W analizie biorą udział decydenci, właściciele procesów, ich użytkownicy oraz analitycy. Kierownictwo ustala priorytety biznesowe, pracownicy pokazują praktyczny przebieg zadań, a analitycy zapisują ustalenia i sprawy do rozstrzygnięcia. W badaniu Mint Jutras 24% respondentów oceniających wdrożenie jako bardzo udane wskazało zaangażowanie użytkowników końcowych jako czynnik sukcesu13.

Co wpływa na czas trwania analizy?

Czas trwania analizy zależy od liczby procesów, powiązań między działami i dostępności osób znających codzienną pracę. Liczy się również jakość istniejącej dokumentacji. Jeśli opisy sobie przeczą, zespół musi je uzgodnić przed zatwierdzeniem wyników.

Co zrobić po zakończeniu analizy przedwdrożeniowej?

Po zakończeniu analizy firma akceptuje ustalenia, rozstrzyga kwestie sporne i decyduje o dalszych pracach. Zatwierdzone wymagania mogą posłużyć do oceny rozwiązania oraz przygotowania planu wdrożenia.

Cykl analizy zamyka decyzja oparta na uzgodnionych potrzebach firmy.

Czym jest przygotowanie do analizy przedwdrożeniowej i jak przebiegają prace?

Przygotowanie do analizy przedwdrożeniowej ERP obejmuje zaplanowanie warsztatów i zebranie materiałów pokazujących rzeczywistą pracę. Podczas spotkań zespół porównuje opisy procesów z dokumentami oraz wyjaśnieniami ich użytkowników.

Jak zorganizować sprawny przebieg analizy?

Prace warto organizować wokół procesów przebiegających przez kilka działów. Każdy warsztat powinien mieć określony temat i osobę uprawnioną do rozstrzygania sporów. Harmonogram musi zostawiać czas na zapisanie ustaleń i ich przegląd przez uczestników. Rejestr otwartych pytań oddzieli uzgodnione wymagania od spraw czekających na decyzję.

Jak wygląda analiza przedwdrożeniowa na przykładzie procesu biznesowego?

Analiza procesu obsługi zamówienia klienta może zacząć się od prześledzenia drogi zamówienia: od przyjęcia po przekazanie do realizacji. Mapowanie procesów pokazuje kolejne czynności i przekazania między osobami lub działami. Ujawnia też miejsca, w których dane wprowadza się ponownie. Zespół porównuje mapę z używanymi dokumentami i zapisuje wymagania wynikające z rozbieżności.

Jak przygotować ludzi i materiały do analizy?

Uczestnicy analizy powinni znać temat warsztatu i czynności, które będą omawiane. Mogą wtedy przygotować przykłady ze swojej pracy. Pomocne są wzory dokumentów, instrukcje, raporty i schematy obiegu informacji. Prowadzący powinien dać pracownikom możliwość wskazania odstępstw od zapisanej procedury.

Przygotowane warsztaty i dokumenty pomagają opisać procesy tak, jak rzeczywiście przebiegają.

Po co przeprowadzać analizę przedwdrożeniową ERP przed wyborem rozwiązania?

Analiza wykonana przed wyborem rozwiązania pozwala oceniać produkty według potrzeb firmy. Bez niej łatwo dopasowywać potrzeby do prezentacji wybranego systemu. Uzgodnione wymagania stają się wspólną podstawą rozmów z dostawcami produktów i partnerami wdrożeniowymi.

Kto może wykonać analizę przedwdrożeniową ERP?

Analizę może prowadzić własny zespół, niezależny doradca albo partner wdrożeniowy. Niezależnie od wyboru firma odpowiada za opis swojej pracy i zatwierdzenie potrzeb biznesowych. Partner znający dany produkt może objaśnić sposoby realizacji wymagań. Trzeba jednak oddzielać potrzeby firmy od jego propozycji.

Czym analiza przedwdrożeniowa różni się od studium wykonalności?

Analiza przedwdrożeniowa opisuje procesy i wymagania potrzebne do określenia prac. Studium wykonalności odpowiada na inne pytanie: czy projekt da się zrealizować przy przyjętych ograniczeniach. Może obejmować ocenę organizacyjną, techniczną i ekonomiczną, wykorzystując ustalenia analizy.

Analiza przeprowadzona przed wyborem ERP daje firmie kryteria oceny rozwiązania, a nie tylko opis oferty dostawcy.

Etapy analizy przedwdrożeniowej i kryteria zakończenia prac

Analizę warto podzielić na etapy z wynikami, które firma oceni jeszcze przed rozpoczęciem wdrożenia. CFI wyróżnia 5 zasadniczych etapów analizy przedwdrożeniowej ERP.4 Prace powinny prowadzić od rozpoznania sytuacji firmy do zatwierdzenia ustaleń.

Jak podzielić analizę przedwdrożeniową na etapy?

Podział na etapy pozwala oceniać wyniki na bieżąco. Firma nie musi odkładać wszystkich decyzji do końca analizy.

  • Rozpoznanie sytuacji firmy ustala, które procesy i systemy obejmie analiza.
  • Opis procesów pokazuje przebieg pracy oraz przekazywanie zadań i danych.
  • Zebranie wymagań wiąże potrzeby użytkowników z opisanymi procesami.
  • Analiza luk wskazuje różnice między wymaganym sposobem pracy a rozważanym rozwiązaniem.
  • Uzgodnienie wyników rozstrzyga spory i przygotowuje ustalenia do zatwierdzenia.

Po każdym etapie można wskazać, które ustalenia wymagają jeszcze dopracowania.

Jak ocenić efekty poszczególnych etapów?

Efekty etapów analizy powinny być zrozumiałe dla właścicieli procesów i przydatne przy podejmowaniu decyzji. Opis procesu musi odpowiadać praktyce użytkowników, a wymaganie – konkretnej potrzebie biznesowej. Wynik analizy luk powinien odróżniać uzgodnione rozwiązania od spraw nadal otwartych.

Co wpływa na zainteresowanie firm analizą przedwdrożeniową?

Zainteresowanie analizą przedwdrożeniową rośnie, gdy firma musi pogodzić sprzeczne oczekiwania działów. Podobnie dzieje się wtedy, gdy przed wyborem systemu planuje zmianę sposobu pracy. Analiza pomaga też określić zakres projektu, zanim firma zacznie zbierać oferty.

Kiedy uznać proces analizy za zakończony?

Analizę można zakończyć, gdy odpowiedzialne osoby zatwierdzą opis potrzeb i rozstrzygną kwestie wpływające na zakres. Każda decyzja, która pozostaje otwarta, powinna mieć właściciela. Dzięki temu nikt nie potraktuje jej omyłkowo jako uzgodnionego wymagania14.

Wyniki analizy muszą stanowić wspólną podstawę dalszych decyzji.

Jak wykorzystać rezultaty analizy do podjęcia decyzji o wdrożeniu?

Rezultaty analizy przedwdrożeniowej ERP pomagają ocenić, czy proponowane prace odpowiadają celom firmy. Decydenci powinni zestawić zatwierdzone wymagania z propozycją ich realizacji. Muszą też wskazać sprawy, od których zależy zgoda na wdrożenie15.

Jakie produkty analizy wspierają decyzję o wdrożeniu?

Dokumentacja analizy przedwdrożeniowej wspiera decyzję, jeśli wiąże potrzeby firmy z proponowanym zakresem prac. Może stać się częścią umowy wdrożenia ERP oraz podstawą budżetu i harmonogramu.5 Decydenci powinni wyraźnie oddzielić zatwierdzone ustalenia od propozycji czekających na akceptację.

Co daje solidna analiza, a czym grozi jej pominięcie?

Solidna analiza daje stronom wspólny punkt odniesienia przy podziale odpowiedzialności i odbiorze prac. Bez niej uczestnicy projektu mogą różnie interpretować potrzeby firmy. Trudniej wtedy ustalić, czy nowe zadanie mieści się w uzgodnionym zakresie.

Jakie korzyści z analizy są istotne przy wyborze ERP?

Korzyścią z analizy przy wyborze ERP jest możliwość porównania rozwiązań według tych samych wymagań biznesowych. Firma może osobno ocenić dopasowanie produktu do procesów i plan prac proponowany przez partnera. Dzięki temu udana prezentacja systemu nie zastąpi odpowiedzi na potrzeby przedsiębiorstwa.

O wdrożeniu powinien przesądzać zaakceptowany zakres, nie sama oferta.

Rola analizy w prowadzeniu projektu ERP i kontroli jego założeń

Analiza pomaga prowadzić projekt zgodnie z uzgodnionymi wymaganiami i kontrolować zmiany zakresu. Jej wyniki wskazują kierunek dalszych prac: konfiguracji, migracji danych, testów i szkoleń.16

Jak przełożyć wyniki analizy na mapę drogową projektu?

Mapa drogowa projektu ERP powinna łączyć wymagania z zadaniami, odpowiedzialnymi osobami i kryteriami odbioru. Zależności między zadaniami trzeba ująć w harmonogramie wdrożenia, który porządkuje kolejność prac i decyzji.

  • Konfiguracja systemu powinna wynikać z zatwierdzonych reguł procesów, a nie z ustawień domyślnych.
  • Migracja danych wymaga wskazania źródeł danych i zasad ich przygotowania przed przeniesieniem.
  • Testy powinny sprawdzać scenariusze odpowiadające opisanym czynnościom i wyjątkom.
  • Szkolenia powinny dotyczyć zadań wykonywanych przez poszczególnych użytkowników.

Jak analiza wpływa na decyzje podejmowane w trakcie wdrożenia?

Wyniki analizy pomagają oceniać nowe propozycje pojawiające się podczas wdrożenia. Zespół ustala, czy propozycja realizuje zatwierdzone wymaganie, czy rozszerza zakres projektu. Przed decyzją o jej realizacji trzeba zapisać wpływ zmiany na zadania i terminy17.

Czym sprint analityczny różni się od pełnej analizy przedwdrożeniowej?

Sprint może pomóc rozstrzygnąć konkretną kwestię w trakcie prac, ale nie zastąpi ustaleń dotyczących procesów, których nie badano.

Wyniki analizy pomagają planować prace i oceniać zmiany bez odchodzenia od celu projektu.

Kogo zaangażować w zbieranie wymagań od pracowników i kierownictwa?

Zespół projektowy powinien włączyć w zbieranie wymagań kierownictwo, właścicieli procesów i osoby wykonujące codzienne zadania. Erp-dla-produkcji.pl wskazuje udział co najmniej 2 osób znających procesy i potrzeby organizacji.5 Taki skład pomaga zestawić cele zarządu z problemami pracowników operacyjnych.5

Potrzeby użytkowników ERP można poznawać w wywiadach, podczas warsztatów i przez ankiety.4 Uczestników należy dobierać przede wszystkim według znajomości badanych czynności, a nie samego stanowiska.

  • Kierownictwo przedstawia oczekiwane efekty biznesowe i rozstrzyga sprzeczne priorytety.
  • Osoby odpowiedzialne za procesy wyjaśniają zasady pracy i zależności między działami.
  • Pracownicy operacyjni pokazują czynności, wyjątki oraz trudności napotykane przy wykonywaniu zadań.

Wymagania ERP muszą odzwierciedlać zarówno cele kierownictwa, jak i rzeczywistą pracę użytkowników.

Gotowość organizacji i budżetu do wdrożenia ERP

Gotowość do wdrożenia ERP oznacza, że firma zna właścicieli procesów, potrafi przygotować dane i planuje osobno wydatki na system oraz prace projektowe. Powinna też ocenić infrastrukturę techniczną, czyli środowisko potrzebne do korzystania z rozwiązania.

Jak przygotować firmę do wdrożenia ERP?

Firma musi wyznaczyć decydentów, uporządkować dane i ustalić, kto odbierze wyniki prac. Ocena infrastruktury może objąć serwery, systemy backupu, stacje robocze i sieć komputerową.9 Zespół powinien wskazać również systemy wymieniające dane z ERP oraz osoby odpowiedzialne za te połączenia.

Jak zapisać procesy i wymagania na potrzeby wdrożenia?

Procesy i wymagania wdrożeniowe trzeba zapisać językiem zrozumiałym dla wykonawcy i użytkownika. Przy każdym wymaganiu należy wskazać powiązany proces, osobę zatwierdzającą oraz sposób sprawdzenia wyniku. Taki opis oddziela oczekiwany efekt od pomysłu na konfigurację.

Jak ocenić gotowość procesów i pracowników na ERP?

Gotowość procesów i pracowników na ERP zależy od tego, czy właściciele procesów uzgodnili zasady pracy, a użytkownicy znają swoje zadania w projekcie. Zespół powinien wskazać otwarte decyzje, dane do uporządkowania i czynności, które zmienią się po uruchomieniu systemu. Ocena pokaże, jakie przygotowania trzeba zakończyć przed wdrożeniem.

Jak rozdzielić w budżecie koszty licencji, wdrożenia, integracji i utrzymania?

Budżet wdrożeniowy powinien oddzielać opłatę za licencję lub subskrypcję od kosztów wdrożenia, integracji i późniejszego utrzymania. Raport All for One Poland rozróżnia koszty wdrożenia, licencji oraz sprzętu i infrastruktury technicznej.9 W analizie kosztów ERP można uwzględnić także szkolenia i wsparcie techniczne.4

  • Licencja lub subskrypcja oznacza opłatę za prawo do korzystania z produktu na warunkach oferty.
  • Wdrożenie obejmuje prace potrzebne do przygotowania i uruchomienia systemu.
  • Integracja dotyczy przygotowania wymiany danych z pozostałymi systemami firmy.
  • Utrzymanie obejmuje wydatki ponoszone na działanie rozwiązania po uruchomieniu.

Analiza zwrotu z inwestycji, czyli ROI, porównuje oczekiwane korzyści z nakładami. Musi uwzględniać wszystkie te kategorie kosztów, a nie tylko opłatę za produkt.

O gotowości firmy świadczą uzgodnione procesy, przygotowani ludzie i budżet obejmujący cały projekt.

Kto powinien prowadzić analizę: partner wdrożeniowy, doradca czy własny zespół?

Partner wdrożeniowy, niezależny doradca i własny zespół w różnym stopniu znają firmę i są związani z konkretnym produktem ERP. Różni się też ich rola w opracowaniu wyników. Analizę mogą prowadzić konsultanci ERP, zespół klienta albo jego specjaliści IT we współpracy z konsultantami zewnętrznymi.4

Tabela porównuje możliwe zespoły analityczne pod względem znajomości procesów, związku z produktem ERP i ograniczeń organizacyjnych.

ProwadzącyZnajomość procesów firmyZwiązek z produktem ERPOgraniczenie i dla kogo nie
Partner wdrożeniowyPoznaje procesy w trakcie analizyPokazuje, jak zrealizować wymagania w oferowanym produkcieTrzeba oddzielić potrzeby firmy od propozycji produktu; nie odpowiada firmie, która najpierw chce porównać rozwiązania bez wskazania produktu
Niezależny doradcaPoznaje procesy w trakcie analizyMoże opisać wymagania przed wyborem produktuUstalenia trzeba przekazać przyszłemu wykonawcy; nie odpowiada firmie oczekującej w tej samej pracy projektu konfiguracji wybranego ERP
Własny zespółZna codzienną pracę dzięki doświadczeniu pracownikówMoże zebrać potrzeby przed wyborem produktuPotrzebuje czasu i umiejętności dokumentowania wymagań; nie odpowiada firmie, która nie może oddelegować pracowników

Doświadczenie członków zespołu ma znaczenie w każdym modelu. Erp-dla-produkcji.pl uznaje udział w co najmniej 1 wdrożeniu ERP za atut.5 Przy wyborze prowadzącego firma powinna zdecydować, czy najpierw potrzebuje opisu niezależnego od produktu, czy oceny wybranego rozwiązania.

Niezależny doradca lub własny zespół odpowiada analizie przed wyborem produktu. Partner wdrożeniowy pasuje do prac nad znanym już rozwiązaniem. W każdym przypadku firma zatwierdza własne wymagania.

Ocena dopasowania systemu ERP i organizacja jego wyboru

Ocena dopasowania systemu ERP powinna dotyczyć konkretnego produktu i jego edycji. Osobno trzeba sprawdzić, czy oferta partnera obejmuje potrzebne prace wdrożeniowe. Każde rozważane rozwiązanie należy oceniać według tych samych wymagań i scenariuszy pracy.

Jak powołać zespół wyboru ERP i zaplanować harmonogram ofertowania?

Zespół wyboru ERP powinien obejmować osobę prowadzącą ofertowanie, przedstawicieli procesów i decydenta uprawnionego do zatwierdzenia wyboru. Harmonogram ofertowania ustala kolejność przekazania wymagań, prezentacji scenariuszy, wyjaśnienia rozbieżności i oceny ofert.

  • Osoba prowadząca ofertowanie przekazuje wszystkim oferentom ten sam opis potrzeb i zbiera odpowiedzi w uzgodnionym terminie.
  • Przedstawiciele procesów oceniają prezentacje na przykładach pracy firmy i zapisują wymagania, których realizacja pozostaje niejasna.
  • Osoba zatwierdzająca wybór rozstrzyga, czy proponowany zakres i warunki realizacji odpowiadają celom projektu18.

Wynik oceny powinien osobno przedstawiać dopasowanie produktu i edycji, zakres prac partnera oraz sprawy nierozstrzygnięte19.

Jednakowy przebieg ofertowania ułatwia porównanie rozwiązań według potrzeb firmy.

Wstępna koncepcja rozwiązania: od wymagań do wariantów realizacji

Wstępna koncepcja rozwiązania ERP przypisuje wymaganiom sposoby realizacji i wskazuje te, które wymagają zmiany standardowego działania systemu. Analiza pomaga wybrać moduły systemu ERP dla pracowników oraz funkcje wymagające modyfikacji.1
Jeśli standardowy ERP nie obsłuży procesu ze względu na model biznesowy firmy, proces trzeba opisać i wskazać potrzebną modyfikację.5

Tabela porównuje standardową konfigurację z modyfikacją pod względem dopasowania do procesu, zakresu prac i ograniczeń.

WariantKiedy odpowiada wymaganiuZakres pracOgraniczenie i dla kogo nie
Standardowa konfiguracjaGdy dostępny sposób pracy spełnia opisane wymaganieUstawienie procesu i jego przetestowanieWymaga przyjęcia dostępnego sposobu pracy; nie odpowiada firmie, której procesu nie da się w ten sposób obsłużyć
ModyfikacjaGdy wymagany proces nie mieści się w dostępnym sposobie pracyOpisanie zmiany, jej wykonanie i przetestowanieRozszerza zakres prac; nie odpowiada firmie, która może spełnić wymaganie przez standardową konfigurację

Dane w tabeli: 20

Zakres modyfikacji musi wynikać z opisanej różnicy między potrzebą biznesową a dostępnym sposobem jej realizacji.

Cele, wymagania i granice zakresu wdrożenia

Cele i zakres wdrożenia ERP powinny określać oczekiwany efekt biznesowy, procesy obsługiwane w systemie i części organizacji objęte projektem. Jasne granice pomagają oddzielić uzgodnione wymagania od późniejszych propozycji.

Jak określić zakres integracji ERP z innymi systemami?

Zakres integracji ERP z innymi systemami trzeba opisać przez wskazanie systemów, przekazywanych danych i osób odpowiedzialnych za ich przygotowanie. Analiza przedwdrożeniowa ustala zakres połączeń oraz odpowiedzialność uczestników na etapach wdrożenia.1
Wymagania techniczne i integracyjne powinny również wskazywać moment przekazania danych i sposób wykrycia nieudanej wymiany.

Jak zdefiniować cel wdrożenia?

Cel wdrożenia ERP powinien dotyczyć zmiany konkretnego procesu, nie samego uruchomienia systemu. Firma może zapisać oczekiwany wynik, sposób jego oceny i osobę odpowiedzialną za potwierdzenie rezultatu. Tak określone cele biznesowe pomagają wybierać wymagania służące projektowi.

Co uwzględnić przy wyznaczaniu zakresu wdrożenia?

Zakres wdrożenia ERP powinien oddzielać część funkcjonalną i organizacyjną od prac wyłączonych z projektu.

  • Zakres funkcjonalny według raportu All for One Poland obejmuje procesy, funkcje i rodzaje danych przewidziane do obsługi w systemie.9
  • Zakres organizacyjny według raportu All for One Poland wskazuje podmioty organizacji klienta objęte wdrożeniem.9
  • Wyłączenia z zakresu wskazują zadania, których wykonanie wymaga osobnej decyzji projektowej.

Uzgodnione cele i granice zakresu określają, co firma oceni podczas odbioru wdrożenia.

Plan wdrożenia ERP i decyzje o zmianie procesów

Plan wdrożenia ERP powinien łączyć zakres prac z decyzjami o przyszłym sposobie działania firmy. Trzeba wskazać procesy, które pozostaną bez zmian, oraz te wymagające zmiany przed uruchomieniem systemu. Plan pozwala przypisać odpowiedzialność i ocenić zależności między zadaniami.

Jak oceniać dostawców produktu ERP i partnerów wdrożeniowych?

Dostawcę produktu ERP należy oceniać przez dopasowanie konkretnego produktu i edycji do wymagań. Partnera wdrożeniowego ocenia się osobno, według proponowanego przebiegu prac. Dla produktów trzeba stosować te same scenariusze procesów, a dla partnerów – te same kryteria zakresu, odpowiedzialności i odbioru. Wynik powinien odróżniać ograniczenia produktu od zadań partnera.

Co powinien obejmować plan wdrożenia ERP?

Plan powinien określać zadania, zależności, osoby odpowiedzialne i warunki odbioru. Harmonogram musi uwzględniać faktyczną dostępność zasobów organizacyjnych, kadrowych i finansowych klienta.9 Trzeba ją zestawić z terminami przygotowania danych, testów i decyzji wymagających udziału pracowników.

Kiedy przeprojektować procesy biznesowe przed wdrożeniem ERP?

Proces biznesowy warto przeprojektować przed wdrożeniem, jeśli obecny przebieg nie realizuje celu lub zawiera zbędne przekazania między działami. Optymalizacja procesów oznacza tu zmianę wykonywania zadań, nie proste przeniesienie dotychczasowej pracy do systemu. Decyzja powinna opisywać nowy przebieg i wskazywać osoby, których obowiązki się zmienią.

Jak wykorzystać narzędzia BPR w projekcie wdrożenia SAP?

BPR, czyli przeprojektowanie procesów biznesowych, może posłużyć w projekcie wdrożenia SAP do opisania obecnej i docelowej pracy. Zespół wskazuje czynności do usunięcia lub zmiany, rozdziela odpowiedzialność i zestawia projekt z wymaganiami wdrożenia. Powstaje opis docelowego procesu, który można ocenić niezależnie od konfiguracji systemu.

Plan wdrożenia musi uwzględniać wykonalność prac oraz uzgodniony sposób działania firmy po zmianie.

Analiza przed rolloutem i aktualizacją systemu SAP

Analiza przed rolloutem lub aktualizacją systemu SAP wskazuje procesy i dane wymagające ponownej oceny. Może dotyczyć całego wdrożenia ERP albo wybranego obszaru, na przykład rolloutu SAP na kolejne kraje.9 Przy rolloucie zespół porównuje wspólny sposób pracy z potrzebami lokalnych jednostek. Przy aktualizacji sprawdza wpływ zmiany na używane procesy i połączenia z innymi systemami.

Wynik analizy powinien rozdzielać ustalenia nadal aktualne od tych, które trzeba zmienić przed rozpoczęciem prac.

Audyt procesów logistycznych przed wyborem zakresu ERP

Audyt procesów logistycznych pomaga wybrać czynności związane z przepływem towarów i informacji, które obejmie wdrożenie ERP. Analiza powinna prześledzić przyjęcie dostawy, składowanie, kompletację i wydanie. Musi też uwzględnić przepływ danych między magazynem a pozostałymi działami.

Wynik audytu powinien wskazywać, gdzie zapis w systemie odbiega od faktycznego ruchu towaru. Trzeba przypisać osoby odpowiedzialne za wyjaśnienie rozbieżności. Na tej podstawie firma określi wymagania logistyczne bez zakładania, że każdy proces wymaga zmiany systemu.

Co może zagrozić powodzeniu wdrożenia ERP?

Wdrożeniu ERP zagrażają nierozstrzygnięte decyzje, nieuporządkowane dane i brak czasu pracowników na udział w projekcie. Sprzeczne polecenia utrudniają wykonawcy konfigurację, a błędne dane przenoszą stare problemy do nowego systemu. Firma powinna wyznaczyć właścicieli decyzji, przygotować dane źródłowe i zapewnić udział użytkowników w testach.

Odbiór wdrożenia staje się trudny, gdy strony różnie rozumieją warunki zakończenia prac. Zapisane kryteria pozwalają sprawdzić proces na uzgodnionych scenariuszach. Sama deklaracja uruchomienia systemu nie wystarcza do oceny wyniku.

Przygotowanie do wdrożenia funkcji wspierających procesy HR

Przygotowanie do wdrożenia funkcji HR w ERP wymaga opisu zadań kadrowych, wykorzystywanych danych i zasad dostępu do informacji o pracownikach. Zespół ustala, kto wprowadza i zatwierdza dane oraz które informacje trafiają do innych procesów firmy.

Wymagania dotyczące HR powinny odróżniać potrzeby pracowników, przełożonych i działu kadr. Trzeba też określić uprawnienia każdej grupy oraz obsługę wyjątków, takich jak korekta wcześniej zatwierdzonych danych. Uzgodnione zasady dostępu i odpowiedzialności wyznaczą zakres prac wdrożeniowych.

Szacowanie czasu, kosztów i ryzyka wdrożenia

Szacowanie wdrożenia ERP powinno wiązać harmonogram i budżet z założeniami, od których zależy wykonanie prac. Analiza ryzyka może obejmować integracje, migrację danych, opóźnienia i zarządzanie zmianą.4 Porównując oferty, firma powinna ocenić nie tylko termin i koszt, lecz także sposób działania, gdy założenia przestaną być aktualne.

Jak uwzględnić ryzyko projektowe przy porównywaniu ofert wdrożeniowych?

Ryzyko projektowe trzeba oceniać według tych samych scenariuszy w każdej ofercie. Przy każdym zagrożeniu należy wskazać odpowiedzialną stronę i przewidziane działanie.

  • Integracja z innymi systemami wymaga ustalenia, kto przygotuje połączenie i jak sprawdzi wymianę danych.
  • Migracja danych wymaga przypisania odpowiedzialności za oczyszczenie danych źródłowych i ocenę wyniku przeniesienia.
  • Zmiana harmonogramu wymaga określenia, jak strony zdecydują o terminie i kosztach dodatkowych prac.
  • Przygotowanie użytkowników wymaga zaplanowania ich udziału w testach i zmianie sposobu pracy.

Porównanie ofert powinno jasno wskazywać ryzyka przejmowane przez wykonawcę i te pozostające po stronie firmy.

Realistyczny plan obejmuje przewidziane prace oraz sposób rozstrzygania problemów podczas wdrożenia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę umówić krótkie spotkanie z konsultantem, aby porozmawiać o optymalizacji procesów?

Tak. Podczas rozmowy możesz omówić, które procesy warto przeanalizować i jak ustalenia mogą wesprzeć ich optymalizację.

Czy analiza ERP powinna obejmować czynności wykonywane poza systemem?

Tak. Warto opisać także decyzje i kroki realizowane poza systemem, jeśli wpływają na przebieg procesu lub przekazywanie informacji.

Co zrobić, gdy dokumentacja procesu różni się od relacji pracowników?

Rozbieżności należy wyjaśnić z osobami wykonującymi zadania i uzgodnić przed zatwierdzeniem wyników analizy.

Jak interpretować częściowe dopasowanie w analizie fit-gap?

Oznacza, że wymaganie nie jest w pełni obsługiwane przez rozważane rozwiązanie. Warto zapisać, czego brakuje i jakie prace mogą być potrzebne.

Czy w analizie trzeba od razu wskazywać konkretną konfigurację ERP?

Nie. Najpierw należy opisać sposób pracy i potrzeby firmy, a propozycję realizacji wymagania w systemie przedstawić osobno.

Dlaczego warto sprawdzić, gdzie pracownicy ponownie wprowadzają te same dane?

Ponowne wprowadzanie danych może wskazywać na przerwę w przepływie informacji między czynnościami lub działami. Analiza pomaga powiązać takie miejsca z wymaganiami wobec ERP.

Czy szacunek czasochłonności w arkuszu GAP/FIT jest tym samym co zatwierdzony harmonogram?

Nie. Arkusz GAP/FIT może zawierać oszacowanie nakładu prac, które pomaga ocenić wymagania, ale samo w sobie nie jest zatwierdzonym harmonogramem.

Jak postąpić, gdy wymagania działów wzajemnie się wykluczają?

Należy powiązać je z procesami i priorytetami biznesowymi, a następnie uzgodnić sporne założenia przed zatwierdzeniem wyników.

Źródła

  1. ↑Analiza przedwdrożeniowa oprogramowania oraz systemów erp – Gardens Software https://gardens-software.com/usluga/analiza-przedwdrozeniowa/
  2. ↑Panorama Consulting Group, The 2024 ERP Report https://4439340.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/4439340/Reports/ERP%20Report/2024-erp-report-panorama-consulting-group.pdf
  3. ↑IT Vision, „Zakup systemu ERP – po co nam analiza przedwdrożeniowa?” https://www.itvision.pl/zakup-systemu-erp-po-co-nam-analiza-przedwdrozeniowa/
  4. ↑Analiza przedwdrożeniowa systemu ERP https://www.cfi.pl/analiza-przedwdrozeniowa-systemu-erp/
  5. ↑Analiza przedwdrożeniowa systemu ERP – jak opracować dokument? ✅ https://erp-dla-produkcji.pl/analiza-przedwdrozeniowa/
  6. ↑Microsoft Learn, „Workshops for Dynamics 365 Implementations” https://learn.microsoft.com/en-us/dynamics365/guidance/business-processes/about-workshops
  7. ↑Microsoft Learn, „Define your requirements for your Dynamics 365 solution” https://learn.microsoft.com/en-us/dynamics365/guidance/implementation-guide/process-focused-solution-define-requirements
  8. ↑Object Management Group, Business Process Model and Notation, Version 2.0 https://www.omg.org/spec/BPMN/2.0/PDF
  9. ↑Analiza przedwdrożeniowa SAP | All for One Poland https://www.all-for-one.pl/pl/oferta/analiza-przedwdrozeniowa/
  10. ↑BioEcko, Fit-Gap Analysis https://docs.bioecko.com/fc-training/fit-gap-analysis
  11. ↑SAP, SAP Activate Methodology https://www.sap.com/products/erp/activate-methodology.html
  12. ↑Project Management Institute, Project Benefit Management https://www.pmi.org/learning/library/project-benefit-management-8957
  13. ↑Mint Jutras, The Real Facts About ERP Implementation https://ultraconsultants.com/wp-content/uploads/2021/02/Real-Facts-About-ERP-Implementation-final-rev-2.12.19.pdf
  14. ↑LISNET Consulting, „Analiza przedwdrożeniowa systemu IT – co powinna obejmować i co przekazać wykonawcy?” https://consulting.lisnet.pl/analiza-przedwdrozeniowa-systemu-it/
  15. ↑EY Polska, „Systemy ERP i wdrożenie ERP – doradztwo dotyczące wdrożenia systemu ERP” https://www.ey.com/pl_pl/services/technology/systemy-erp
  16. ↑Analiza przedwdrożeniowa – klucz do udanego wdrożenia ERP https://www.streamsoft.pl/systemy-erp/analiza-przedwrozeniowa/
  17. ↑Microsoft Support, „Jak oceniać żądania zmiany w projekcie” ([support.microsoft.com](support.microsoft.com https://support.microsoft.com/pl-pl/project/how-to-evaluate-project-change-requests
  18. ↑Microsoft Learn, „Organize your Dynamics 365 project team” ([learn.microsoft.com](learn.microsoft.com https://learn.microsoft.com/en-us/dynamics365/guidance/implementation-guide/project-governance-project-organization
  19. ↑EY Polska, „System ERP – na co zwrócić uwagę przed wdrożeniem?” ([ey.com](ey.com https://www.ey.com/pl_pl/insights/digital-first/system-erp-co-warto-wiedziec-przed-wdrozeniem
  20. ↑Microsoft Learn, „Optimize your implementation by using fit-to-standard and fit-gap analysis” ([learn.microsoft.com](learn.microsoft.com https://learn.microsoft.com/en-us/dynamics365/guidance/implementation-guide/process-focused-solution-fit-to-standard-fit-gap-analysis